فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در جستار حاضر تلاشمان معطوف به یافتنِ دیدگاه‌های مولانا در باب مفهوم زیبایی بوده است و دامنه‌ی کارمان را نیز به کتاب فیه ما فیه او محدود کرده‌ایم. برای ره بردن بدین مقصود، شش مسأله و پرسش مهمی را که امروزه در خصوص زیبایی در فلسفه هنر مطرح است بر مولانا عرضه کردیم و کوشیدیم، با بهره‌جستن از روش تحلیل فلسفی، پاسخ‌های (هرچند احتمالیِ) او به این پرسش‌ها را در کتاب فیه ما فیه بیابیم. بر این اساس، به پی‌جوییِ این پرسش‌های شش‌گانه در فیه ما فیه پرداختیم: زیبایی به لحاظ وجودشناختی چه جور ویژگی‌ای است؟ زیبایی چه حال و احساسی در آدمی برمی‌انگیزد؟ زیبایی نسبی است یا مطلق؟ زیبایی مفهومی مشکّک است یا متواطی؟ ربط‌ونسبت میان زیبایی و زشتی از مقولة تضادّ است یا تناقض؟ و دست‌آخر این‌که انواع زیبایی بر حسب دارنده‌ی زیبایی کدامند؟ باری، به نظر می‌رسد که مولانا زیبایی را به لحاظ وجودشناختی امری آفاقی می‌داند، نه انفسی، و نه آفاقی‌ـ‌انفسی؛ عقیده دارد که زیبایی بهجت‌آفرین است؛ آن را مطلق می‌انگارد؛ مفهومی مشکّکش می‌داند؛ نسبت میانِ آن را با زشتی از مقوله‌ی تناقض می‌بینید؛ و این‌که، افزون بر اشیاء مادّی، هم به حالات روانی می‌توان زیبایی نسبت داد و هم به امور مجرّد و انتزاعی.