بعد تعاملی کلام در روایت«جوان مشت زن» سعدی: تحلیل نشانه – معنایی یک گفتمان روایی
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی/دانشگاه تربیت مدرس
2 استاد زبانشناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
3 مدیر عامل دفتر گسترش پژوهش و آموزش فارس، مربی دانشگاه فرهنگیان شهید مطهری شیراز
doi
چکیده
جُستار حاضر تحقیقی ست مبتنی بر روش کیفی - توصیفی که به تحلیل گفتمان روایی، پویایی و بعد تعاملی کلام در روایت «جوان مشتزن» از باب سوم گلستان سعدی می پردازد. مقاله در چارچوبی نشانه - معنایی و با بهرهجستن از الگوی شعیری (1381) و تلفیق آن با طرحوارهی روایتشناسی لباو (1967) تحلیل موضوع را فراروی خود مینهد و ضمن تشریح برشها و زنجیرههای پیکرهی روایی انتخابی، به تبیین ابعاد کلامی شکلدهندهی این روایت در چارچوب مورد نظر میپردازد. مقاله چنین نتیجه میگیرد که گفتمان روایی جاری در متن انتخابی از گلستان سعدی، گفتهایست مشابهسازیشده با واقعیت که در آن فرآیند پویای تولید معنا از یکسو، نتیجهی تعامل کنشگزاران و کنشپذیران درون روایت در توالی رخدادهاست و از دیگرسو نیز حاصل تعامل سعدی و خواننده یا شنوندهی روایتیعنی همان گفتهپرداز و گفتهخوان (راوی و مروی) میباشد که در تناوبی از اتصال و انفصال گفتمانی به وقوع میپیوندد و به این قرار است که سعدی با بهکاربست قالبهای تعاملی ویژهای، توانسته دست به تولید و آفرینشی پویا، جهتمند و هدفدار در حوزهی زبان بزند که با گذر از کارکردهای تعاملی در ایجاد معنای نخستین و دستیابی به کارکردهای معنایی برون زبانی، به شاکلهبندی نظامهای ویژهای از گفتمان روایی منتج میگردد.
