یک داروینی چپگرا، سهلی ممتنع
نویسندگان
doi
چکیده
بیتردید به بررسی هر موضوعی در علوم انسانی عصر حاضر که بپردازیم نمیتوان اثر نظریهی تکامل داروین بر آن موضوع را نادیده انگاشت. از زمانی که مبانی نظریهی تکامل و انتخاب طبیعی بر تعمیم یک نظریهی اقتصادی راستگرا سامان گرفت زمان بسیاری گذشتهاست اما هنوز چپگرایانی مادیانگار هستند که برای یافتن خوانشی قابل سازش با نظریهی تکامل در تلاشاند. امیدهای چنین چپگرایانی شاید با نظریات متأخر تکاملی و به رسمیت شناختن نقش مهم همکاری میان هستومندها در فرآیند تکامل بیراه نباشد. کتاب یک داروینی چپگرا نوشتهی پیتر سینگر یکی از این دست تلاشهاست. اگرچه نویسندهی این کتاب همت خود را در پنج فصل کوتاه صرف ارائهی یک خوانش بینابینی از مبانی تکامل و چپگرایی کردهاست لیکن به نظر میرسد که تحلیلهای او حتی با دست کشیدن از برخی ضرورتهای چپگرایی سنتی نیز نمیتواند خواننده را مجاب به پذیرش چنین موضعی کند زیرا که اولاً هر نظریهی تکاملِ مبتنی بر انتخاب طبیعی بهویژه قرائت داروینی آن و راستگرایی دو روی یک سکهاند و ثانیاً حتی در نظریات متأخر تکاملی که نقش همکاری را پر رنگتر از سابق در نظر گرفتهاند نیز رخدادِ یک رابطهی رقابتی میان هستومندها همچنان در اولویت شناخته میشود. بنابراین گویی جمع میان نظریهی تکامل و ایدههای چپگرای مادیانگارانه از اساس ناسازگار و ممتنع است.