تفسیر رمانتیکی آزادی از نظر آیزایا برلین
نویسندگان
1 گروه فلسفه دانشکده الهیات دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران ، تهران ایران
2 گروه فلسفه دانشکده ادبیات دانشکاه عللامه طباطبایی تهران، تهران ایران
3 دانشیار گروه فلسفه، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استاد و عضو هیئت علمی، دانشکده الهیات و فلسفه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران.
doi
10.30495/pi.2022.20608چکیده
لب لباب اندیشه برلین تعریف و تفسیر او از آزادی است. چنانکه این تعریف و تفسیر بر سایر بخشهای اندیشهاش سایه انداخته و بدون فهم آن نمیتوان برداشت درستی از کلیت اندیشه او به دست آورد. اما پیشاپیش باید دانست که تعریف منحصربهفرد برلین از آزادی از رهگذر مطالعه دو عصر روشنگری و رمانتیسم و تأثیر مؤلفههای حاکم بر تفکر آن دو عصر بر اندیشه وی نشأت گرفته است. اولاً از جریان کلاسیک یا روشنگری در راستای عینیت باوری و واقعگرایی تجربه محور و ثانیاً از جریان رمانتیسم در راستای اراده محوری و بهعنوان قویترین جریان ضد تفکر روشنگری. بنابراین به نظر میرسد تمایز آزادی مثبت و منفی از تأثیر همین دو جنبش نشأت گرفته باشد تا آنجا که جان گری یکی از معروفترین مفسران آثار برلین لیبرالیسم او را آگونیستیمعرفی میکند. این نوشتار سعی بر آن دارد ابتدا سهم ایدههای رمانتیک را در تعریف و برداشت مفهوم آزادی از منظر برلین روشن ساخته و تفسیری رمانتیکی از آزادی مدنظر او ارائه کند تا بتواند تأثیر جنبش رمانتیک را بر اندیشهی برلین بهخصوص تعریف وی از آزادی نمایان سازد. سپس مدلل سازد آیا ایدههای رمانتیکی موجود در مفهوم آزادی مدنظر برلین با ایدههای روشنگری مؤثر در اندیشه وی در تعارض قرار میگیرند؟ زیرا فرض اولیه بر آن قرار دارد که تعریف آزادی متأثر از عناصر هر دو جنبش روشنگری و رمانتیسم است. و در ادامه آیا سنتز برلین در تأثیرپذیری از این دو جریان مذکور در تبیین مفهوم آزادی موفق و یکدست از کار درمیآید یا خیر.