مسئولیت اخلاقی از دیدگاه اخوان الصفا
نویسندگان
1 دانشجوي دکتري تخصصي رشته جمعيت شناسي
2 دکتری حکمت متعاليه از دانشگاه فردوسي مشهد
doi
چکیده
مسئولیت اخلاقی یکی از مباحث دامنه دار علم اخلاق محسوب میشود. گروهی از جبرگرایان طبیعی معتقدند که قوانینی در طبیعت وجود دارد که مسئولیت اخلاقی شخص را زیر سؤال میبرد. کشفیات حوزه ژنتیک نیز در سالیان اخیر به این دیدگاه دامنزده است.هدف اصلی در این پژوهش این است که دیدگاه اخوان الصفا را درباره جبر طبیعی استخراج کند.در قرون گذشته و سالها پیش از کشفیات جدید، اخوانالصفا در ابتدای رساله اخلاق خود تأثیرعوامل زیستی را بر اخلاق تایید میکنند، اما در ادامه با طرح تقسیم بندی اخلاق به اخلاق مرکوزه و مکتسبه، نشان میدهند که این عوامل منجر به جبر و بیاختیاری نمیشود و مسئولیت اخلاقی همچنان برقرار است. پرداختن به نقش عوامل زیستی از طرف اخوانالصفا ما را به چند نکته مهم رهنمون میسازد از جمله اینکه مسئولیت اخلاقی امری تشکیکی است و شرایط جسمانی (مزاجی یا ژنتیکی) هرفرد میتواند شدت مسئولیت اخلاقی را افزایش یا کاهش دهد.نکته بعد این است که در مباحث اخلاقی و به هنگام ارائه راهکار جهت رشد اخلاقی نباید تنها به بعد روحانی وجود انسان متوجه بود بلکه تدبیر صحیح بدن نیز باید درنظرگرفته شود. روش گرداوری اطلاعات در این پژوهش کتابخانهای بوده و در بررسی دیدگاه اخوان الصفا ازروش توصیفی-تحلیلی استفاده شده است.
