فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف بازخوانی و ارائه تأملاتی نوین در باب معرفت‌شناسی و رهیافت‌های تربیتی ملاصدرا صورت گرفته است. روش پژوهش از نوع کیفی-اسنادی بوده که در آن، با استناد به منابع مکتوب و دیجیتال در حوزه فلسفه صدرایی، داده‌های لازم گردآوری و با روش توصیفی-تحلیلی مورد واکاوی قرار گرفته‌اند. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که معرفت‌شناسی ملاصدرا بر بنیاد «اصالت وجود» استوار گشته و در نظام تربیتی وی، عقلانیت جایگاهی محوری دارد. در این دیدگاه، آگاهی به وجود، با آگاهیِ خیر و سعادت هم‌ارز دانسته شده و دستیابی به معانی مجرد و کلی (همچون قرب الهی) به مثابه کمالِ شایستگی و وصل الی‌الله تبیین می‌گردد. از منظر ملاصدرا، غایتِ ادراک، تشبه به ذات حق و ارتقای قوای خیالی و عقلانی است. اصول تربیتی وی نیز بر مفاهیمی چون جامع‌نگری در علم، توجه به مراتب نیازهای بشری، رعایت تفاوت‌های فردی و مراحل رشد، و اصل تناظر میان مراتب علم و نیازهای انسانی استوار است. در نهایت، راهکارهای تربیتی او بر محورهایی همچون فعلیت‌بخشی به استعدادها، تربیت تدریجی، گذار از ادراک ظاهری به باطنی، تجلی قوه ناطقه و پرورش ساحت‌های معرفتی در متربیان تمرکز دارد.