عاطفة «شادی» در طرحواره‌های تصویری سه داستان (فارسی، انگلیسی و عربی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان‌شناسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه زبان‌شناسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه زبان‌شناسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

مقالة پیشِ رو کوشیده است با جستجو در استعاره‌‌های مفهومی سه داستان از سه زبان که به شیوۀ جریان سیال ذهن نگاشته شده‌اند، نشان دهد که چگونه کارکردهای ذهنی، در میان سه زبان مشابهت‌های نسبی را در طرحواره‌های تصویری رقم می‌‌زند و نیز متقابلاً چگونه فرهنگ‌‌های هر اقلیم بر ایجاد تفاوت‌های ساختاری در طرحواره‌‌های تصویری اثرگذار است. در پژوهش حاضر روش پیکره‌ای به کار گرفته شده است و استخراج داده‌ها با جستجوی کلیدواژه‌های مربوط به حوزة (مقصد) شادی و با توجه به بافت زبانی مرتبط صورت پذیرفته است. توصیف و تحلیل نمونه‌های دارای استعاره، برای بررسی حوزه‌های مبدأ و نام‌نگاشت‌های موجود به شیوة مقایسه‌ای انجام گردیده است. داده‌های این تحقیق در سه داستان سنگ صبور، خشم و هیاهو و میرامار، با استفاده از فهرست طرحواره‌های تصویری ایوانز (2006) مشخص می‌کند که صادق چوبک (فارسی) از پنج طرحوارة تصویری حرکت، نیرو، وجود، حجم و فضا، ویلیام فاکنر (انگلیسی) از چهار طرحوارة تصویری وجود، حجم، نیرو و حرکت و نجیب محفوظ (عربی) از سه طرحوارة تصویری وجود، حجم و نیرو برای بیان احساس شادی استفاده کرده‌اند. شباهت‌های موجود نشان‌دهندة جهانی بودن و تفاوت‌ها، بیانگر فرهنگ ویژه بودن طرحواره‌های تصویری مورد بحث است.