بررسی تطبیقی رسالۀ قشیریه و تذکرۀ سیرالاولیاء بر مبنای نظریۀ ترامتنیت ژرار ژنت
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
چکیده
از آنجا که متون عرفانی مبتنی بر آیات و احادیث و اقوال مشایخ است، بیش از دیگر متون میتوان روابط ترامتنیت را در آنها جستجو کرد. هدف این جستار، بررسی و تحلیل روابط و مناسبات ترامتنی رسالۀ قشیریه و تذکرۀ سیرالاولیاء است. روش پژوهش تطبیقی-تحلیلی و مبتنی بر نظریۀ ترامتنیت ژرار ژنت است. پرسشهای تحقیق این است که کدامیک از انواع رابطۀ ترامتنی در سیرالاولیاء وجود دارد و این اثر چگونه با رسالۀ قشیریه رابطۀ گفتگومندی ایجاد کردهاست. حاصل پژوهش نشان داد که هدف میرخرد کرمانی از برقراری رابطۀ ترامتنی آگاهانه، خلق یک اثر همتراز با رسالۀ قشیریه بودهاست. از انواع ترامتنیت، رابطۀ بینامتنیّت صریح، پنهان و ضمنی در سطح مضامین و نقل روایات، رابطۀ پیرامتنیت در ساختار کتاب و آستانهها (عناوین اصلی و فرعی و فصول و ابواب و مقدمهها)، رابطۀ سرمتنیت در سبک و زبان کتاب و پیوند بیشمتنیت از نوع برگرفتگی بوده و در کاربرد اصطلاحات عرفانی، آیات و احادیث، حکایات و اقوال مشایخ است.