بررسی مؤلفه‌های محتوایی شعر غنایی در منظومۀ رامایانا بازسرودۀ ملا مسیح پانی‌پتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد ایران.

doi
10.71594/lyriclit.2024.979682
چکیده

منظومۀ حماسی رامایانا سرودۀ ملامسیح سعدالله پانی‌پتی، شاعر هندی پارسی‌گوی سدۀ یازدهم هجری است که مضمون اصلی آن، روایت داستان دو دلداده «رام» و «سیتا» به یکدیگر و جنگ‎های رام است. این منظومه از آثار حماسی در ادبیات هند به شمار می‌رود که به زبان فارسی سروده شده‌است، اما دو نکتۀ ارزشمند درخصوص این اثر باید مورد توجه قرار گیرد: نخست این کتاب با وجود آن‌که به ظاهر اثری حماسی است، می‌توان از جهت عاطفه و برخورداری از عناصر شعری ‌ آن را در ذیل منظومه‌های غنایی جای داد. فقدان عناصر سازندۀ حماسه در این اثر و در عوض برخورداری از محتوا و مضامین عاشقانه،‌ آن را به میزان بسیار زیادی از متون حماسی و ویژگی‌های یک اثر کاملاً حماسی دور کرده ‌است. با توجه به موضوع این منظومه و به‌کار رفتن مضامین عشق و حماسه در آن می‎توان این منظومه را به لحاظ نوع ادبی تلفیقی از حماسه و غنا داست. در این مقاله که به روش کتابخانه‌ای و به شیوۀ توصیفی-تحلیلی نوشته شده‌، به بررسی محتوا و شاخصه‎های غنایی منظومۀ رامایانا اثر ملا‌مسیح پانی‌پتی پرداخته شده‌است. از مجموع 5307 بیت این منظومه به‌صورت تصادفی تعداد چهارهزار بیت مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج این پژوهش نشان مي‌‌دهد که ملا‌مسیح ضمن روایت حماسی داستان رامایانا به موضوعات غنایی چون تغزل، نیایش و مدح و جنبه‌های توصیفی پرداخته است. ملامسیح از بین مؤلفه های محتوایی ادبیات غنایی، توصیف را گسترده ‎تر و بیشتر مورد توجه قرار داده است.