خصلت ایدئولوژیک تصاویر محمدرضا ترکی و محمدمهدی سیار در غزلیات

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

doi
10.71594/lyriclit.2024.979924
چکیده

سبک، صدای ذهن نویسنده است و آنچه بر قلم جاری می‎شود نمود عینی این ذهن است و هماهنگی بین ذهنیت و روساخت شعر، اصلی گریزناپذیر. شعر، خودآگاه و ناخودآگاه عرصۀ هماهنگی‌ها و تناسب‌هاست. ماهیت هنر با اصل هماهنگی گره خورده است و هنر به مثابۀ یک کل، زیبایی و تأثیرش را از هماهنگی اجزایش می‎گیرد. بنابراین در هنر شعر می‎توان هماهنگی‎ها را در سطوح متفاوت جست. شعر، ساختاری است که فرم و محتوا هماهنگ با هم در خلق تأثیر و زیبایی عمل می‎کنند. هماهنگی بین زبان و محتوا، موسیقی و محتوا، تصویر و محتوا و دیگر عناصر روساختی و ژرف‌ساختی، عنصری بنیادین در تأثیربخشی شعر است. یکی از هنری‎ترین هماهنگی‎ها در شعر در عرصۀ هماهنگی ذهنیت و تصویر اتفاق می‎افتد؛ به این شکل که تصویر، آیینۀ جهان‎بینی و ذهنیت شاعر و گرایش ایدئولوژیک خاص او می‎شود. این هماهنگی بخصوص در اشعار شاعران اندیشه‎مدار و ایدئولوژیک، بیشتر مشهود است. شعر پایداری نیز نمونه‎های بی‎بدیلی از این هماهنگی را عرضه کرده است. پژوهش حاضر، این هماهنگی را در شعر محمدرضا ترکی و محمد مهدی سیار مورد کاوش قرارداده و با روشی توصیفی-تحلیلی، در آشکار کردن تجلی‎های این هماهنگی، کوشیده است. نتیجۀ پژوهش، نشان از خلق تناسب‎های هنری در زمینۀ تصویر و ایدئولوژی در شعر این دو شاعر پایداری دارد.