تیپ‌شناسی شخصیتی سه قهرمان زن در رمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

3 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

doi
10.71594/lyriclit.2024.1191232
چکیده

روانشناسی ادبیات با تحلیل روانی شخصیت‌های داستان به درک عمیق‌تری از انگیزه‌ها، احساسات و رفتارهای آنان کمک می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه تجربیات روانی و درونی قهرمانان بر تصمیمات و کنش‌های آنان در داستان تأثیر می‌گذارد. این رویکرد به مخاطب امکان می‌دهد تا لایه‌های پنهان شخصیت‌ها را بهتر فهمیده و ارتباطی عمیق‌تر با اثر برقرار کند. در این پژوهش، به تیپ‌شناسی شخصیتی سه قهرمان زن رمان «پاییز فصل آخر سال است» نوشتۀ نسیم مرعشی بر اساس نظریۀ کارن هورنای پرداخته شده است. هدف اصلی این تحقیق بررسی شخصیت‌های لیلا، شبانه و روجا و تطبیق آنها با سه جهت‌گیری شخصیتی هورنای، یعنی مهرطلبی، عزلت‌طلبی و برتری‌طلبی است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است و نتایج نشان می‌دهد که هرکدام از این سه زن، نمایندۀ یک تیپ شخصیتی متمایز هستند؛ شبانه در جایگاه فردی عزلت‌طلب، در جستجوی معنا در دنیای درونی و فردی خود است و از تعاملات گستردۀ اجتماعی دوری می‌کند. روجا با مهرطلبی‌اش به دنبال عشق و حمایت از سوی دیگران است و وابستگی عاطفی شدیدی دارد. لیلا برتری‌طلب است و می‌خواهد با موفقیت‌ها و دستاوردهایش به دیگران ثابت کند که در جایگاه برتری قرار دارد.