تلاقی متنها در شعر عمران صلاحی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران
2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران
doi
10.71594/lyriclit.2024.1126515چکیده
بینامتنیت نظریهای ادبی است که استقلال متون را نمیپذیرد و هر متن را در ارتباط مستمر و مداوم با متون پیشین و همعصر خود میداند. متون همواره عناصری از هم را میگیرند. این عناصر میتوانند شامل نقلقولهای مستقیم و غیرمستقیم، وامگیری مضمون و اندیشه و فکر، عناصر بلاغی و ادبی، زبان و واژه باشد. در اثر هر شاعر و نویسندهای بلااستثنا میتوان جلوههایی از این رابطۀ بینامتنی را دید. شعر صلاحی از شاعران معاصر ایران نیز تلاقیگاه متون پیشین و همعصرش است و جلوههای رابطۀ بینامتنی در شعرش آشکار است. هدف پژوهش حاضر آشکار کردن ابعاد رابطۀ بینامتنی صلاحی در زمینههایی چون تصویر و زبان با شاعران همدوره و سنّتی است. با نظر به اهمیت بینامتنی ضمنی در ساحت زبان و واژگان و عناصر بلاغی و تصویر شعری در شعر صلاحی، پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، رابطۀ بینامتنی شعر این شاعر را در ساحتهای مذکور به شکل درزمانی و همزمانی بررسی میکند. نتیجۀ پژوهش حاضر نشان از رابطۀ بینامتنی گستردۀ شعر صلاحی در بُعد بینامتنیت همزمانی (معاصران) و درزمانی (پیشینیان) دارد. بینامتنیت همزمانی او از میان معاصران، با سهراب سپهری بسامد بالایی دارد. همچنین او بیشترین رابطۀ بینامتنی را در میان شاعران سنّتی با حافظ دارد و این ویژگی، نشان از قبول و پسند ذهن و زبان این دو شاعر از جانب صلاحی است.