فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قوام الدین محمد یزدی از شاعران و نویسندگان قرن هشتم و نهم است که چند نسخه از کلیات او باقی مانده است. این اثر دربردارندۀ اشعار و مکتوبات شاعر است. یکی از مضامین و تصاویر برجستۀ اشعار او عشق است. مشهور شدن چند چهرۀ شاخص در ادبیات فارسی به عاشقانه‌سرایی و تمرکز کردن تحقیقات روی عاشقانه‌های آنها سبب شده است تا از دیگر شاعران این حوزه غفلت شود. حال آنکه بررسی همۀ متون از این منظر نتایج ارزنده‌ای دارد، از جمله اینکه خالقان تصاویر و مضامین بدیع، مقلدان، تأثیر اوضاع سیاسی و اجتماعی و حتی نگرش‌های کلامی و عرفانی را در عاشقانه‌سرایی معلوم می‌کند. در نوشتار حاضر به روش توصیفی- تحلیلی افکار و آرای قوام الدین دربارۀ عشق بررسی شده است. تصاویر و مضامین عاشقانۀ او در سه محور عشق، عاشق و معشوق دسته‌بندی شده است. نتایج بررسی عاشقانه‌های قوام نشان می‌‌دهد که او فقط به یک موضوع و مضمون در باب عشق بسنده نکرده، بلکه تقریباً همۀ زوایای عشق در اشعار او بازتاب داشته است. از این رو، در اشعار او می‌توان از تعریف عشق تا ویژگی‌های آن، آثار و نتایج عاشق شدن، ویژگی‌های ظاهری و اخلاقی معشوق، ویژگی‌های عاشق و دوگانه‌های متضاد در عشق ملاحظه کرد.