فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظریۀ روشی منسجم برای مطالعه ادبی است که بر اساس دیدگاه خاصی قرار گرفته باشد. یکی از این نظریه‌ها، نظریۀ ارتباطی یاکوبسن است. برای ایجاد هر ارتباطی به مجرایی نیاز است تا بتوان به کمک آن پیوند ذهنی میان فرستنده و مخاطب برقرار کرد. نظریه‌پردازان نقش‌های مختلفی را برای زبان در نظر گرفتند. نظامی از شاعرانی است که قریحه و استعداد بالایی در سرودن اشعار غنایی و عاشقانه دارد. در منظومۀ غنایی خسرو و شیرین، نقش عاطفی و ادبی، کمک کرده تا شاعر نگرش و احساس خود را بیان کرده، اشعار زیبایی خلق کند. دو نقش عاطفی و ادبی از نقش‌های پرکاربرد در خسرو و شیرین نظامی هستند. در خسرو و شیرین، نظامی احوالِ شخصی شخصیت‌های داستان را برای مخاطبش بیان می‌کند. این مقاله به روش توصیفی – تحلیلی به بررسی نقش‌های عاطفی و ادبی در خسرو و شیرین نظامی گنجوی براساس نظریۀ ارتباط رومن یاکوبسن پرداخت و میزان تأثیر این نقش‌ها در داستان‌ها و مخاطب مشخص گردید. نتایج پژوهش نشان داد که احساس، تخیل و اندیشۀ نظامی در متن داستان‌ها قابل مشاهده است و عنصر عاطفه در کلامِ نظامی سبب شور و شادی شده، مضمون آن به آسانی در ذهن مخاطب جای می‌گیرد. همچنین مشخص شد که کارکرد ادبی در شعر غنایی نظامی به اوج خود رسیده و نظامی برای منتقل کردن پیام خود از صنعت ادبی بهره برده است.