فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کاریکلماتور یکی از جریان‌های نوظهور ادبیات معاصر است که از زیرمجموعه‌های طنز و مطایبه به شمار می‌رود. پیروان این جریان برای ایجاد فضاهای طنزآمیز، از بازی‌های زبانی به مثابه شگردی ویژه بهره می‌برند. عده‌ای پیشینة کاریکلماتور را به ادبیات غرب ارتباط داده‌اند و رواج جملات کوتاه طنزآمیز در روزنامه‌ها و مجلات عصر پهلوی دوم، این استدلال را تقویت کرد. اگر ویژگی‌ها و شگردهای ساخت کاریکلماتور را تحلیل کنیم، می‌توان این احتمال را مطرح کرد که ریشۀ آن را شاید بتوان در متون تعلیمی و عرفانی و اشعار سبک هندی جست. ما در این مقاله به روش توصیفی-تحلیلی شگردهای مشترک ساخت طنز را در اشعار سبک هندی و کاریکلماتور یافتیم و نشان دادیم که این شاعران و نویسندگان چگونه از این شگردها برای فضاسازی طنزآمیز بهره برده‌اند. پس از تحلیل نمونه‌ها به این نتیجه دست یافتیم که از صنایعی چون ایهام، کنایه، حسن تعلیل، اغراق و متناقض‌نما برای رسیدن به این هدف استفاده کرده‌اند.