مبانی غنایی در سرودههای طنز سعید بیابانکی
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
3 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
doi
10.71594/lyriclit.2025.1209892چکیده
ادب غنایی یکی از گونههای برجستۀ ادبیات فارسی است که به بازنمایی احساسات، عواطف و تجربههای درونی شاعر میپردازد و با مؤلفههایی همچون زبان نرم و تصویری، موسیقی شعر، صور خیال و مضامین تغزلی چون مدح، مرثیه و شهرآشوب شناخته میشود. طنز نیز با وجود ماهیت انتقادی و اجتماعی خود، ظرفیت بازتاب تجربههای شخصی و عاطفی را در دل موقعیتهای اجتماعی دارد و در برخی موارد با ادب غنایی همپوشانی پیدا میکند. در این میان، اشعار طنز سعید بیابانکی نمونهای از پیوند این دو حوزهاند که قابلیت تحلیل از منظر عناصر غنایی را دارند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفههای ادب غنایی در سرودههای طنز این شاعر انجام شده و روش تحقیق بر تحلیل محتوای منتخبی از اشعار او مبتنی است. در این بررسی، شاخصهایی چون زبان تغزلی، موسیقی درونی و بیرونی، و مضامین شهرآشوب بهعنوان عناصر غنایی شناسایی شدهاند. یافتهها حاکی از آن است که بیابانکی در کنار بهرهگیری از طنز اجتماعی، از زبان و ساختارهای عاطفی و تغزلی نیز بهره برده است. این همنشینی طنز و تغزل، جلوهای تازه از کارکردهای متنوع شعر معاصر فارسی را نمایان میسازد.
