بررسی و اولویت‌بندی مولفه‌های الگوی بومی پیشایند‌‌های دوسوتوانی سازمانی در آموزش و پرورش با رویکردهای IPA و OPA

نویسندگان

1 دانشجویی دکترای مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران

2 استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان،ایران

3 استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان،ایران

4 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمان

doi
چکیده

مقدمه و هدف : دوسوتوانی سازمانی به توانایی سازمان در متعادل‌سازی و ادغام اکتشاف فرصت‌های نوین و بهره‌برداری از فرصت‌های فعلی اشاره دارد. این مفهوم به معنای توانایی نوآوری و یافتن روش‌های جدید برای انجام وظایف روزانه، ایجاد تغییرات و استفاده از تکنیک‌های نوین در فرآیندهای جاری سازمان است. این امر می‌تواند شامل توسعه روش‌ها یا فرآیندهای عملیاتی جدید و بهبود فرآیندهای موجود برای افزایش کارایی باشد . مطالعه حاضر با هدف بررسی و اولویت‌بندی مولفه‌های الگوی بومی پیشایند‌‌های دوسوتوانی سازمانی در آموزش و پرورش با رویکردهای IPA و OPA پرداخته است. روش شناسی پژوهش : مطالعه حاضر یک پژوهش توصیفی-پیمایشی است. نمونه آماری این مطالعه را 176 نفر از کارکنان سازمان آموزش و پرورش کل استان کرمان که به شیوه نمونه‌گیری غیرتصادفی دردسترس انتخاب شده بودند، تشکیل می‌دادند. ابزار گردآوری داده‌ها در این مطالعه دو پرسشنامه‌ 48 سوالی مبتنی بر طیف لیکرت جهت ارزیابی اهمیت و عملکرد الگوی بومی پیشایند‌‌های دوسوتوانی سازمانی در آموزش و پرورش و یک پرسشنامه شش سوالی جهت اولویت‌بندی مولفه‌های اصلی مدل بود. به منظور اولویت‌بندی مولفه‌های اصلی الگوی بومی پیشایند‌‌های دوسوتوانی سازمانی در آموزش و پرورش از تکنیک OPA استفاده شد. یافته­ها : بر اساس نتایج نرم‌افزار لینگو، مؤلفه‌های عوامل زمینه‌ای، ‌قابلیت‌های پویای دوسوتوان، شایستگی مدیران، عوامل ساختاری، راهبردهای منابع انسانی و سرمایه اجتماعی به ترتیب رتبه‌های اول تا ششم را به خود اختصاص داد‌ند. هم‌چنین بر اساس نتایج تجزیه و تحلیل اهمیت – عملکرد پیشایندهای اصلی دوسوتوانی در سازمان آموزش و پرورش، شاخص‌های سرمایه اجتماعی دوسوتوان، ‌قابلیت‌های پویای و عوامل ساختاری دارای اهمیت زیاد و عملکرد پایین بودند همچنین شاخص شایستگی مدیران دارای اهمیت زیاد و عملکرد زیاد بود؛ شاخص‌های راهبردهای منابع انسانی نیز دارای اهمیت کم و عملکرد کم  بود. بحث و نتیجه­گیری: سازمان آموزش و پرورش باید به منظور ارتقا دوسوتوانی سازمانی باید بر روی شاخص‌های سرمایه اجتماعی دوسوتوان، ‌قابلیت‌های پویای و عوامل ساختاری تمرکز کند. همچنین سازمان بایستی عملکرد مطلوب خود را در شاخص شایستگی حفظ کند.