بررسی تنوع درون گونه‌ای و بین گونه‌ای جنس بابونه (Anthemis) از لحاظ خصوصیات مورفولوژیکی و فنولوژیکی در منطقه دماوند

نویسندگان

1 استادیار، گروه ژنتیک و به نژادی گیاهی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، ژنتیک و به نژادی گیاهی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

doi
10.30495/sarj.2022.1974115.1102
چکیده

گیاه دارویی بابونه (Anthemis) کاربرد وسیعی در صنایع دارویی، غذایی و بهداشتی دارد. با توجه به اهمیت و تنوع فراوان در این جنس، انجام یک مطالعه جامع در جهت بررسی ژرم پلاسم‌های آن، با هدف دستیابی به ژنوتیپ‌های مطلوب و استفاده از آن‌ها در برنامه‌های اصلاحی، ضروری است. به منظور بررسی تنوع جنس بابونه از لحاظ خصوصیات مورفولوژیکی و فنولوژیکی، آزمایشی در شهرستان دماوند روی 14 جمعیت از 5 گونه بابونه، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد، صفات مورد بررسی شامل: ارتفاع بوته، تعداد گل در بوته، وزن یکصد گل، طول و عرض برگ، عملکرد خشک، سطح تاج پوشش، درصد و عملکرد اسانس، زمان گل‌دهی، زمان برداشت و درجه حرارت تجمعی زمان گل‌دهی و زمان برداشت بودند. براساس نتایج حاصل از تجزیه واریانس، از لحاظ کلیه صفات، بین جمعیت های مورد مطالعه، اختلاف معنی‌دار در سطح احتمال 1 درصد وجود داشت. عملکرد اسانس با تعداد گل در بوته، طول و عرض برگ، سطح تاج پوشش و عملکرد خشک، همبستگی مثبت و معنی‌دار نشان داد. در تجزیه به مولفه‌های اصلی، مولفه اول و دوم به ترتیب به عنوان مولفه‌های مورفولوژیکی و فنولوژیکی معرفی شدند. در تجزیه کلاستر، گونه‌های A. altissima و A. pseudocotula در کلاس1، گونه‌های A. triumfettii و A. tinctoria در کلاس2 و گونه A .haussknechtii نیز در کلاس3 قرار گرفتند. گونه A. altissima با توجه به مقادیر بالای اسانس آن، می‌تواند به عنوان یک گونه با اهمیت در صنایع داروسازی مورد استفاده قرار گیرد.