شناسایی پیشران¬های توسعه فناوری¬های سبز نوظهور برای تحقق کشاورزی پایدار در ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

2 دانشجوی دکتری گروه مدیریت انتقال تکنولوژی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه مدیریت صنعتی، فناوری اطلاعات و تکنولوژی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

doi
https://doi.org/10.71667/sarj.2024.917427
چکیده

در عصری که با نگرانی‌های روبه‌رشد زیست‌محیطی و نیاز مبرم به بازنگری در روش‌های متداول تولید محصولات کشاورزی و دستیابی به کشاورزی پایدار، نمایان شده است، بهره‌گیری از "فناوری‌های سبز" به‌عنوان راه‌حل نهایی ظهور کرده است. تحقیق حاضر باهدف شناسایی پیشران‌های توسعة فناوری‌های سبز نوظهور برای دستیابی به کشاورزی پایدار اجرا شد. پیشران‌ها مجموعه فعالیت‌هایی هستند که باعث حرکت و تغییر در روند اصلی یک فرایند شده و سرانجام سیاست‌های تدوین شده را مشخص می‌کنند. نوع تحقیق توصیفی – پیمایشی و جامعه آماری آن شامل خبرگان فناوری در بخش‌های دولتی، خصوصی و بهره‌برداران فناوری‌های سبز نوظهور بودند که به استناد جدول کرجسی و مورگان 314 نفر از آن‌ها با روش نمونه‌گیری تصادفی با انتساب متناسب بررسی شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسش‌نامه‌ای بود که روایی آن با مراجعه با متخصصین فناوری‌های کشاورزی به دست آمد و محاسبه ضریب کرونباخ آلفا (931/0) پایایی آن را تأیید کرد. داده‌ها توسط نرم‌افزار SPSS نسخة 21 و تکنیک تحلیل عاملی اکتشافی طبقه‌بندی شدند. نتایج نشان داد که پنج عامل شامل؛ الزام به تحقق کشاورزی پایدار و حفظ منابع پایه، توجه به کارایی و بهره‌وری در تولید، فناورانه شدن نظام تولید در کشاورزی، توسعه فرهنگ فناوری و نوآوری در جامعه کشاورزی و توسعه زیرساخت‌های موردنیاز فناوری‌های سبز نوظهور، 15/75 درصد از واریانس کل عوامل پیش‌برنده توسعة فناوری‌های سبز نوظهور برای دستیابی به کشاورزی پایدار را تبیین می‌کنند.