تحلیل گفتمان پیکره-بنیاد ترانه های فارسی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
2 استادیار پژوهشکدۀ زبانشناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
3 استاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
چکیده
هدف مقالۀ حاضر تحلیل و مقایسۀ ترانههای فارسی موسیقی پاپ است. این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است و چارچوب تحلیل الگوی بیکر (2006) میباشد که مبتنی بر تلفیق دو حیطۀ تحلیل گفتمان و زبانشناسی پیکره-بنیاد است. متغیرهای مستقل پژوهش ژانر ترانه، جنسیت ترانهسرا و زمان ترانه و متغیرهای وابسته تفاوتهای واژگانی میباشند. فرضیههای پژوهش به این شرح هستند: ژانر ترانه تأثیر معناداری بر انتخابهای واژگانی در ترانههای فارسی دارد، جنسیت ترانهسرا بر انتخابهای واژگانی ترانههای فارسی تأثیر معنیداری دارد. تعلق ترانه به دوران پیش یا پس از انقلاب بر انتخابهای واژگانی ترانههای فارسی تأثیر معنیداری دارد. جامعۀ آماری کلیه ترانههای فارسی موسیقی پاپ در دو ژانر اجتماعی و عاشقانه است و حجم نمونه پیکرهای متشکل از 1000 ترانه می باشد که با استفاده از نرمافزار تحلیل پیکرهای ورداسمیت و نیز نرمافزار آماری SPSS تحلیل شده است. نتایج نشان میدهند که ترانههای عاشقانه و اجتماعی به لحاظ واژههای پربسامد، کلیدواژهها و باهمآییها تفاوت معناداری با یکدیگر دارند. جنسیت ترانهسرا بر گزینشهای واژگانی تأثیر معناداری دارد. بررسی واژگانی ترانههای پیش و پس از انقلاب حکایت از معناداری تأثیر متغیر زمان ترانه بر واژههای دو پیکره دارد. بنابراین هر سه فرضیه تأیید میشود.