بررسی اثر فیتوشیمیایی گیاه مامیران در زمان های مختلف برداشت (Chelidonium majus L.)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه پاتوبیولوژی، دانشکده علوم تخصصی دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران
3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات و مرکز تحقیقات گیاهان دارویی دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
4 استادیار، گروه علوم باغی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
5 دانشجوی دکتری علوم باغبانی (گیاهان دارویی)، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
https://doi.org/10.71667/sarj.2024.1122086چکیده
اسانس ها مخلوطی از ترکیبات روغنی فـرار بـوده کـه بـه¬عنوان یـک متابولیـت ثانویـه در گیاهـان دارویـی سـاخته میشوند. اسانس ها به¬دلیل ویژگی ضـد میکروبـی، ضـد اکسـیدانی، ضد التهابی و ضد سرطان میتوانند جایگزین مناسبی در زمینه¬هاي غذایی و دارویی باشند، امروزه با افـزایش آگهی هـاي تولیدکنندگان در به¬کارگیري مواد طبیعی بـه¬ویژه در مـواد غـذایی، آرایشـی و بهداشـتی و دارویـی اسـانس¬ها محبوبیـت بیشتري پیدا کرده¬اند. بررسی حاضر خلاصـه¬اي جـامع در مـورد تعریـف اسـانس، روش اسـتخراج از گیاهـان دارویـی، فعالیت بیولوژیکی و فارماکولوژیکی، بررسی ترکیبات شیمیایی و نیز مزایاي بـالقوه اسـانس¬ها بـه¬منظور افـزایش سـطح سلامتی جامعه را ارایه میدهد. گیاه مامیران منبعی سرشار از مواد متنوعی است که اختصاصات ضدمیکروبی، ضدتوموری و ضد التهابی دارد. از آنجایی که بیشتر خواص دارویی این گیاه مربوط به ترکسبات هیدروکربن ها از جمله سابینین، پنین و کمفورمی باشد.در این پژوهش میزان اسانس و ترکیبات فعال اسانس در اندم هوایی و ریشه در سه زمان پاییز، اوایل بهار و اواخر بهار با سه تکرار در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در استان گلستان (گرگان) مورد بررسی قرار گرفت. بدین ترتیب که در هر زمان مورد مطالعه به صورت تصادفی انتخاب و نمونهبرداری از ریشه و اندام¬های هوایی آنها انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان درصد اسانس و ترکیبات فعال اسانس در فصل پاییز و در اندام هوایی مشخص شد و اختلاف معنی داری بین فصل های مختلف در میزان اسانس و ترکیبات فعال اسانس در ریشه و اندام هوایی وجود داشت.
