بررسی شاخص ‏های رشدی و عملکرد کیفی گیاه گشنیز (Coriandrum sativum L.) تحت تغذیه روی و کاربرد بیوچار در شرایط تنش شوری

نویسندگان

1 گروه علوم باغبانی و زراعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد، گروه علوم و مهندسی خاک، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.71667/sarj.2025.1186856
چکیده

تأثیر ترکیبی بیوچار و روی بر هر دو ویژگی کمی و کیفی گشنیز (Coriandrum sativum L.) با استفاده از طرح آزمایشی فاکتوریل در چارچوب بلوک­های کامل تصادفی، سطوح شوری (0، 100 و 200 میلی‌مولار کلرید سدیم)، دو سطح بیوچار (0 و 5 درصد حجمی) از طریق اضافه کردن به بستر کشت و دو سطح محلول‌پاشی روی (0 و 100 میلی‏گرم در لیتر) با استفاده از سولفات روی مورد ارزیابی قرار گرفت. کاربرد ترکیبی شوری 200 میلی‌مولار، 5 درصد بیوچار حجمی و محلول‌پاشی روی 100 میلی‌گرم در لیتر منجر به افزایش قابل‌توجه 03/22 درصدی وزن تر اندام هوایی و افزایش قابل‌توجهی به میزان 85/43 درصد در وزن خشک ریشه شد که این امر پتانسیل محلول‏پاشی بیوچار و روی برای بهبود اثرات نامطلوب تنش شوری بر رشد گیاه را نشان می­دهد. علاوه بر این، مطالعه حاضر بر تأثیر مثبت محلول‌پاشی بیوچار و روی بر روی تولید اسانس در مقایسه با تیمار شاهد تأکید می‌کند. به طور خاص، بیشترین عملکرد اسانس 63/15 میلی‌گرم در هر بوته در تیمار حاوی 5 درصد بیوچار حجمی و 100 میلی‌گرم در لیتر محلول‌پاشی روی به‌دست آمد، در حالی که تیمار شاهد، بدون محلول‌پاشی روی و بیوچار، کمترین میزان اسانس (21/11 میلی‌گرم در بوته) را به دست آورد. این نشان دهنده افزایش 40/39 درصد در عملکرد اسانس در هنگام استفاده از تیمار بیوچار 5 درصد همراه با محلول‏پاشی روی 100 میلی‏گرم در لیتر، در مقایسه با تیمار شاهد است. که این امر نشان‏دهنده نقش کلیدی تاثیر بیوچار و روی در راندمان تولید اسانس در گشنیز در شرایط تنش شوری می­باشد .