کاربرد سلنیوم و یُد بر صفات رویشی، عملکرد و خصوصیات تغذیه ای اسفناج (Spinacia oleracea Linn)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.

2 دانشیار، گروه علوم باغبانی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

3 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

4 دانشیار، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

doi
https://doi.org/10.71667/sarj.2025.1202818
چکیده

هدف: اسفناج ( Spinacia oleracea Linn ) گیاهی از خانواده تاج خروسیان است . اسفناج را می توان به طور گسترده به صورت خام (سالاد)، غذاهای فرآوری شده و یا به عنوان یک ماده در غذاهای سبزیجات و گوشت استفاده کرد. این گیاه منبع خوبی از ویتامینهای گروه ب، کا، ث و آ، فولیک اسیُد مواد معدنی همچون منگنز، منیزیم، آهن، پتاسیم کلسیم و سلنیوم و همچنین فیبرهای خوراکی است. مواد و روش‏ها: به منظور بررسی تاثیر محلول پاشی یُد و سلنیوم بر عملکرد و زیست غنی سازی اسفناج، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در شهر دهدشت انجام گرفت. فاکتورهای آزمایش شامل شاهد (بدون محلول پاشی)، تیمارهای ترکیبی سلنیوم و یُد در غلظت های سلنیوم 1، 5/2، 5 میلی ¬ گرم در لیتر و یُد در غلظت های 1 و 5 میلی ¬ گرم در لیتر بود. یافته ‏ها: نتایج این تحقیق نشان داد که غنی سازی با سلنیوم و یُد 5 میلی ¬ گرم در لیتر، باعث افزایش ارتفاع گیاه (به میزان 19 درصد)، شاخص سطح برگ (به میزان 47 درصد)، طول دمبرگ (به میزان 3/20 سانتی متر)، طول برگ (به میزان 5/16 سانتی متر)، قطر برگ (به میزان 6/11 سانتی متر)، میزان سلنیم (57/63 نانوگرم/گرم)، میزان یُد (69/13 نانوگرم/گرم) و غنی سازی با سلنیوم 5/2 و یُد 1 میلی ¬ گرم در لیتر باعث افزایش تعداد برگ (به میزان 20 عدد در بوته) و میزان عملکرد (به میزان 07/60 تن) نسبت به گیاهان محلول پاشی نشده گردید. نتیجه‏ گیری: نتایج به وضوح نشان می‌دهند که غنی‌سازی گیاه اسفناج با سلنیوم و یُد منجر به افزایش قابل توجه پارامترهای رشد گیاه گردید. این بهبود در معیارهای رشد از اهمیت زیادی برخوردار است، زیرا به قدرت و سلامت کلی گیاه کمک می‌کند که می‌تواند به افزایش عملکرد و کیفیت بهتر منجر شود . از دیدگاه مصرف کننده، این برگ های اسفناج غنی شده می تواند به عنوان منبع اضافی یُد و سلنیوم بسیار مفیُد و کاربردی باشد.