ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) در کشت مخلوط سری¬های جایگزینی و افزایشی با کلزا (Brassica napus L.) در شرایط کنترل و عدم کنترل علف¬های¬هرز
نویسندگان
1 استاد اکوفیزیولوژی گیاهی، گروه اکولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2 استاد فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران.
3 دانشیار اکولوژی گیاهان زراعی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
4 دانشجوی دکتری تخصصی گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز،
5 کارشناسی ارشد فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه اکوفیزولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
https://doi.org/10.71667/sarj.2026.1222132چکیده
هدف: با توجه به اهمیت فزاینده کشاورزی پایدار و نقش آن در تولید محصولات، هدف از این مطالعه بررسی عملکرد و اجزای عملکرد گیاه گلرنگ در کشت مخلوط با کلزا تحت کنترل و عدم کنترل علفهایهرز است . مواد و روش ها : بهمنظور ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد گلرنگ در کشت مخلوط با کلزا در شرایط کنترل و عدم کنترل علفهایهرز، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در شهرستان مراغه در سال زراعی 1394 اجرا گردید. فاکتور اول شامل کنترل علفهایهرز در دو سطح و فاکتور دوم الگوهای مختلف کشت مخلوط در چهار سطح شامل کشت مخلوط جایگزینی گلرنگ و کلزا بهترتیب با نسبتهای 50:50 و 100:50 و کشت مخلوط افزایشی گلرنگ و کلزا 100:50، 100:75 و کشت خالص گلرنگ و کلزا درنظر گرفته شد. یافته ها: مقایسه میانگینها نشان داد که بیشترین تعداد دانه در طبق مربوط به ترکیب تیماری کشت مخلوط افزایشی 100:75 با کنترل کامل علفهایهرز بود و کشت خالص گلرنگ در این زمینه اختلاف معنیداری نداشت. عملکرد بیولوژیکی نیز تحت تأثیر کنترل علفهایهرز و الگوی کشت قرار گرفت؛ بهطوریکه تیمار کنترل کامل علفهایهرز با 7463 کیلوگرم دارای بیشترین عملکرد و تیمار عدم کنترل علفهرز با 6795 کیلوگرم کمترین عملکرد را نشان داد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج، در میان الگوهای مختلف کشت گلرنگ-کلزا، بالاترین عملکرد دانه در کشت خالص و کنترل کامل علفهای هرز بهدست آمد. بهطوریکه کشت مخلوط جایگزینی 50:50 تفاوت معنیداری با سایر الگوهای کشت نشان نداد. عملکرد و اجزای عملکرد در گلرنگ تحت تأثیر کشت خالص گلرنگ و تیمار کنترل علفهای هرز قرار داشتند .