بررسی تأثیر کاربرد هیومیک اسید و ورمی‌کمپوست بر محتوی اسانس و ترکیبات بیوشیمیایی گیاهان دارویی خردل سیاه (Brassica nigra)

نویسندگان

1 دانش اموخته گروه علوم باغبانی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.

2 دانشیار، گروه علوم باغبانی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

3 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران.

4 دانشیار گروه کشاورزی، دانشکده کشاورزی فسا، فسا، ایران

5 استادیار گروه علوم کشاورزی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.

doi
https://doi.org/10.71667/sarj.2026.1227890
چکیده

هدف: مطالعه حاضر به‌منظور بررسی تأثیر برهم ‎ کنش کاربرد تیمار هیومیک اسید و ورمی‌کمپوست بر درصد روغن و ترکیبات بیوشیمیایی گیاهان دارویی خردل سیاه انجام شد. مواد و روش ها : این پژوهش به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک ‎ های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. فاکتور اول: تیمار محلول ‎ پاشی هیومیک اسید با سه سطح (0، 2500 و 5000 میلی‌گرم در لیتر) و فاکتور دوم ورمی ¬ کمپوست با چهار سطح ( ¬ صفر، 5/2، 5 و 5/7 تن در هکتار) در سال زراعی 98-1397  انجام گرفت. یافته ‏ها: بر اساس نتایج برهم ‎ کنش هیومیک اسید و ورمی کمپوست، بیش ¬ ترین درصد روغن (81/24 درصد)، فنول (45/6 میلی‌گرم گالیک اسید در 10 گرم وزن خشک)، آلکالوئید (69/3 میلی گرم در گرم وزن خشک)، فلاونوئید (23/5 میلی‌گرم روتین در ده گرم ماده خشک) و ظرفیت آنتی ¬ اکسیدان آبی (84/17 میکرمول ترولوکس بر گرم ماده خشک) در گیاه خردل مربوط به تیمار کاربرد 5000 میلی ¬ گرم بر لیتر هیومیک اسید و 5/7 تن در هکتار ورمی ¬ کمپوست بود. این در حالی است که بیشترین میزان تانن (56/3 میلی ‎ گرم در گرم ماده خشک) مربوط به تیمار 5000 میلی ¬ گرم در لیتر هیومیک اسید و 5 تن در هکتار ورمی ‎ کمپوست بود و بیشترین میزان اروسیک اسید (30/42 درصد)، مربوط به تیمار شاهد بود. نتیجه‏ گیری: در مجموع کاربرد 5000 میلی ¬ گرم در لیتر هیومیک اسید و 5/7 تن در هکتار ورمی ¬ کمپوست به عنوان بهترین ترکیب تیماری برای بهبود درصد روغن و ترکیبات فیتوشیمیایی گیاه خردل سیاه پیشنهاد می‌گردد.