مطالعۀ جنبش‌های نوپدید دینی در چشم‌انداز جهانی‌شدن با تأکید بر تجربۀ ژاپن

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشتۀ ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 عضو هیأت علمی گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

جوامع امروزی خواه ناخواه در معرض شرایطی قرار دارند که به واسطۀ فرایند پیچیدۀ جهانی شدن پدیدار گشته و ساحت های گوناگون آن ها اعمّ از اقتصاد، فرهنگ و سیاست متأثر از آن است. هرگونه سخن دربارۀ جنبش های نوپدید دینی، از آن رو که به مثابۀ پدیده هائی جهان محلی از امکانات برآمده از جهانی شدن برای پیشبرد اهدافشان بهره می گیرند و در معرض دگرگونی آموزه هایشان از رهگذر تعاملات جهانی نیز هستند ، بدون ملاحظۀ چشم اندازی جهانی ممکن نیست. بسیاری از جنبش های نوپدید دینی در ژاپن، در بستر انقلاب فناوری اطلاعات و قرارگرفتن در معرض دادوستدهای اطلاعاتی جهان جهانی شده، خود را با اقتضائات جهانی شدن تطبیق داده اند و حتی اگر در مواردی (نظیر آئوم شینریکیو) در مخالفت با جهانی شدن گام برداشته اند، اما هم‌زمان از ظرفیت های آن نیز استفاده کرده اند. برخی از جنبش های نوپدید دینی ژاپنی در عصر پساآئومی (نظیر کاگامیکیو) ، نه تنها جویای توامان هویت جهانی و هویت محلّی اند، بلکه با ظاهرشدن در کسوت نوعی فرا-دین جهانی، خود را با اقتضائات برآمده از جهانی شدن تطبیق داده اند و معطوف به هر دو امر دینی و امر سکولار در عرصه های محلّی و جهانی شده اند.