کتاب دانیال به مثابه متن آپوکالیپسی: ویژگیها و نمادهای آن
نویسندگان
1 کارشناس ارشد ادیان و عرفان، دانشگاه الزهرا(س)
2 دانشآموخته دکتری ادیان و عرفان، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران
3 دانشیار گروه ادیان و عرفان، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
doi
چکیده
کتاب مقدس در مقام متن ادبی دارای گونههای ادبی (ژانرهای) متنوعی است که یکی از مهمترین آنها را میتوان ژانر آپوکالیپسی یا مکاشفهای نامید. کتاب دانیال از جمله نخستین متون آپوکالیپسی یهودی به شمار میرود که تاریخ تقریبی نگارش آن را قرن دوم قبل از میلاد دانستهاند و همانند بسیاری از این متون نام نویسنده مجعول است. از ویژگیهای بارز متون مکاشفهای یا آخرالزمانی بیان نمادین و بکارگیری زبان رمزی است که عمدتاَ به موضوعاتی از جمله منشأ پیدایش جهان، فرجامشناسی، پیشگویی آشوبهای روزهای فرجامین، روز رستاخیز و داوری دربارۀ انسان و جهان میپردازد. در این پژوهش سعی شده است تا با نظر به اهمیت متون آپوکالیپسی در مطالعات کتاب مقدسی به پیشینۀ این تحقیقات گسترده اشاره شود. همچنین ضمن معرفی و بیان ویژگیهای این متون و انواع دستهبندیهای آنها از نظر صوری و محتوایی، بطور ویژه در بحث از نمادشناسی کتاب دانیال، به ریشۀ نمادها و کاربردهای آنها در سایر متون عبری و غیر عبری پرداخته شود. از دیگر نکات برجسته، آموزههای حکمی این کتاب است که با هدف تعلیم حکمت و پندهای اخلاقی نگاشته شده است. بدینسان، اینگونه متون خواننده را، به هر دورۀ زمانی که متعلق باشد، به تفکر بیشتر دربارۀ مفاهیم رمزی فرا میخواند و این خود جذابیتی خاص را به این متون میبخشد.