کارکرد منشِ بندگی بر اخلاق اجتماعی و محیط زیست از نگاه تصوف اسلامی
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه مذاهب اسلامی
doi
10.30495/jrs.2022.20787چکیده
ارائه الگوها و راهکارهای اخلاقی در ارتباط با بهبود رابطه انسان با انسان و همچنین رابطه انسان با محیط زیست امروزه بسیار مورد توجه است. مفهوم عبودیّت و بندگی از مفاهیم مهم دینی در اسلام و به طور خاص در عرفان و تصوف اسلامی میباشد. هدف از این تحقیق ترسیم نمونهای از اخلاق نوع دوستی و دگردوستی عملی و پاسداشت محیط زیست، با توجه به میراث کهن، غنی و ارزشمند تصوف اسلامی است. در منابع عرفان اسلامی برای مفهوم بندگی خداوند شروط و اصولی ذکر گردیده است که عمل، کاربرد، رعایت و پایندی به آنها منجر به بروز رفتار اخلاقی شایسته نسبت به انسان و طبیعت میشود. این تحقیق به روش کتابخانهای انجام گرفته است و توصیف و تحلیل دادههای جمعآوری شده نشان میدهد که اصول ضروری منشِ بندگی از دیدگاه عرفان اسلامی، شامل: تواضع و فروتنی، فقر و بی ملکی و خدمت، احسان و نیکوکاری میباشد. دستاورد این تحقیق نشان میدهد که تواضع منجر به تعامل بهتر انسان با انسان و دیگر موجودات میشود و از خود برتربینی و رفتار سلطهگرانه پیشگیری میکند و اعتقاد به فقر و بی ملکی منجر به قناعت بیشتر و حرص کمتر انسان در تملّک و مصرف منابع زیست محیطی میشود و اصل احسان و نیکوکاری منجر به خدمت و نیکوکاری به انسان و طبیعت میشود.
