طراحی مدلی برای توسعه سالمندی فعال با تأکید بر فعالیت های ورزشی در ایران

نویسندگان

1 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

2 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

3 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

doi
10.71571/pah.2025.1212757
چکیده

هدف: با گسترش جمعیت سالمند، سالمندی فعال باعث حفظ کیفیت بالای زندگی در سالمندی می شود و فعالیت بدنی یکی از عوامل مهم کیفیت بخشی است. هدف از پژوهش طراحی و تبین مدلی برای توسعه سالمندی فعال با تاکید بر فعالیت های ورزشی در ایران است. روش: این مطالعه با بهره‌گیری از یک رویکرد روش‌شناختی آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی)، ابتدا به اکتشاف عمیق پدیده مورد نظر پرداخت و نتایج مرحله کیفی، با استفاده از روش نظریه داده بنیاد منجر به شناسایی جامع ابعاد و مؤلفه‌های کلیدی مرتبط با توسعه سالمندی فعال با تأکید بر فعالیت‌های بدنی گردید. در ادامه پژوهش کمی با اتخاذ فلسفه اثبات‌گرایانه و استراتژی پیمایشی در جامعه آماری پژوهش انجام شد. ابزار اندازه گیری پرسشنامه محقق ساخته (۱۲۳ گویه با مقیاس ۵ ارزشی لیکرت) برگرفته از نتایج حاصل از چارچوب کیفی پژوهش بود. نمونه آماری بر اساس فرمول کوکران شامل ۳۸۴ نفر از سالمندان بالای ۵۰ سال ساکن در ۵ استان منتخب کشور بود که با استفاده از نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای و در دسترس، در پارک‌ها و سرای سالمندان انتخاب شدند. مراحل طراحی و اعتباریابی پرسشنامه محقق ساخته شامل روایی محتوا با CVR لاوشه، روایی سازه با CFA و پایایی با  (آلفای کرونباخ) بود. روش تحلیل داده‌ها در بخش کمی درآمار توصیفی و استنباطی با استفاده از SPSS نسخه 24 و Amos می باشد. یافته ها: نتایج نشان داد که فعالیت بدنی نه تنها به عنوان یک عامل اصلی برای بهبود کیفیت زندگی سالمندان عمل می‌کند، بلکه به کاهش هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی، افزایش مشارکت اجتماعی، تقویت سلامت روان و ارتقای استقلال نیز کمک می‌کند. نتیجه گیری: نتایج بدست آمده در مرحله کمی، استحکام و اعتبار ساختاری مدل ارائه‌شده را به صورت تجربی تأیید کرد.