نیایش و پرستش در یسنه‌ی هفت‌هاتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ادیان و عرفان، دانشکدة حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه ادیان و عرفان، دانشکدۀ حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

یسنه هفت هاتی بخشی از اوستای کهن است که در میانه گاهان جای گرفته و زبان آن بسیار نزدیک به گاهان به ‌عنوان سروده‌های منسوب به زرتشت است. در این بخش از اوستا مفاهیم و مواردی یزش (نیایش، پرستش، ستایش) شده‌اند که در گاهان دستِ‌کم آشکارا یزش نشده‌اند. از آن جایی که برخی از پژوهشگران این یسنه را مانند گاهان سروده خود زرتشت می‌دانند و برخی دیگر نیز آن را به شاگردان وی نسبت می‌دهند، بررسی یزش در یسنه هفت هاتی می‌تواند دیدگاه نخستینِ آیین مزدیسنا درباره‌ این مفهوم را روشن سازد. این مسئله ازاین‌رو دارای اهمیت ویژه است که یَز به ‌عنوان ریشه‌ی واژه یزش/یسنه و مشتقات آن، معانی چندگانه و هماهنگ اما متفاوتی دارد و جایگزینی هر کدام از آن‌ها به ‌عنوان معنی واژه، می‌تواند سویه الهیاتی دیگرگونی داشته باشد. در این پژوهش، با بازخوانی این بخش کهن از اوستا و دیدگاه‌های گوناگون درباره آن، موضوع نیایش و پرستش در یسنه هفت هاتی بررسی خواهد شد.