ظلمت شب نفس و شب روح در اندیشه عرفانی خوان دلاکروز (با تکیه بر کتاب صعود بر کوه کرمل)

نویسندگان

1 استادیار گروه ادیان و عرفان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد عرفان اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران (نویسنده مسئول):

doi
چکیده

در میان اغلب عارفان مسیحی، برای توصیف سیر الهی از استعاره «شب ظلمانی» استفاده شده است. خوان دلاکروز یکی از عرفایی است که مراتب مختلف رسیدن به کمال را در گذر از «شب ظلمانی نفس» و «شب ظلمانی روح» بیان می‌کند. از منظر وی تنها راه وصول سالک به کمال، ایمان است و از آنجا که متعلق ایمان امری غیبی است، از آن به «شب» تعبیر می‌کند. از طرفی این اصطلاح بیانگر سختی گذر از امیال نفسانی و روحانی و دشواری‌های تهذیب آن است؛ لذا به اعتبار مقصد و مقصود این مسیر که خدای غیب الغیوب است به آن «شب» اطلاق می‌شود. این اصطلاح بیش از همه در آثار خوان دلاکروز به چشم می‌خورد. پژوهش حاضر که با روش توصیفی-تحلیلی دنبال می‌شود بر آن است تا در نظام فکری خوان دلاکروز، شرط ضروری تأمل عرفانی و وصول به حقایق را که گذر از خواهش نفسانی و دنیوی و گذر از شب ظلمانی نفس و روح و رسیدن به کمال و اتحاد نفس با خداوند است، مورد بررسی قرار دهد. این امر نتیجه انکار و غلبه بر خود و در ضمن جهادی سخت با خود است؛ زیرا هرگز با تکیه بر حواس جسمانی نمی­توان یک انسان معنوی و روحانی شد.