جایگاه زن و تبیین هستی شناختی و نجات شناختی زوجیت از نگاه اکهارت

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی،واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران (نویسنده مسئول

doi
چکیده

مایستر اکهارت، در رساله‌ها و مواعظ خود، گاه جنس زن را در جایگاه فروتر از مردان قرار داده و گاه جایگاهی یکسان برای هر دو تعریف می‌کند. وی کوشیده است نحوه ظهور هستی و نیز تکامل نفس را نیز با استفاده از قاعده زوجیت و اتحاد دو عنصر مردمانه و زنانه تبیین کند. این مقاله بر آن است با تبیین اصل زوجیت در هستی‌شناسی اکهارت، دلیلی بر رجحان دیدگاه تساوی‌انگارانه وی در مباحث جنسیّتی و اثبات استعداد معنوی یکسان هر دو جنس در طی مراحل معنوی به دست دهد. ملاحظۀ اندیشه اکهارت در خصوص نحوه پیدایش هستی و نیز بازگشت نفس به امر واحد نشان می‌دهد که ظهور کلمه و بلکه تمام هستی از پدر و بازگشت مجدد نفس به امر واحد، در نتیجه اتحاد دو اصل فاعل و منفعل است و زنانگی و مردانگی را نباید اصول ثابتی در نظر گرفت و به برتری یکی بر دیگری حکم کرد؛ چراکه بسته به قرار گرفتن در مراتب مختلف هستی، این دو اصل می‌توانند نقش خود را جابجا کنند. چنین دیدگاهی به ما کمک می‌کند تا در عالم انسانی نیز زنانگی و مردانگی را در تعامل با یکدیگر لحاظ کرده و برای یکی نسبت به دیگر رجحانی قائل نشویم.