نسبت میان دین و هنر در بودیسم وجره‌یانه

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه زنجان

doi
چکیده

تمرکز بر نسبت میان دین و هنر حوزه مطالعاتی مستقل و در عین حال وسیعی است که از زوایانی مختلف و با هدف شناخت دقیق‌تر هر دو، به صورت‌بندی نحوه این رابطه می‌پردازد. پژوهش حاضر بر نسبت دین و هنر در بودیسم وجره‌یانه تمرکز می‌کند. در این شاخه از بودیسم دین به طور مشخص عناصر بصری را فرامی‌خواند و هنر از طریق آنچه غایت دین تلقی می‌شود هویت می‌یابد. حال پرسش این است که این جهان سراسر تصویر و نماد در هنر وجره‌یانه حاصل چه نگاه دینی است و چه چیز سبب شکل‌گیری این هنر دینی شده‌است؟ به نظر می‌رسد همیشه حضور شخصیت‌های دینی و موضوعات مذهبی دینی شدن یک هنر را رقم نمی‌زنند و از طرفی حضور هنر در یک مکان دینی تلقی ارزشی دین نسبت به هنر قلمداد نمی‌شود. این پژوهش با تبیین مفاهیم پایه‌ای، اصول شکل‌گیری و هدف غایی هر یک از دو حوزۀ دین و هنر در تبت به این مهم دست یافت که نمادپردازی، تصویرسازی ذهنی، این‌همانی، خلأ یا تهیگی و در نهایت آگاهی، همان بنیادی‌ترین مفاهیمی هستند که به طور مشترک شاکلۀ اصلی بودیسم وجره‌یانه و هنر در تبت قلمداد می‌شوند و از این روست که رابطه‌ای یکپارچه با هم دارند.