بازتعریف الهیاتی عهد ابراهیمی و تحول رابطه خدا و انسان در سنت یهودی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری مطالعات تطبیقی ادیان (الهیات مسیحی)، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران،

2 استادیار گروه حقوق و فقه مقارن، دانشکدۀ مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

doi
چکیده

این مقاله با رویکردی الهیاتی و درون‌دینی به تحلیل تحول رابطه میان انسان و خدا در سنت یهودی پرداخته و بر نقش بنیادین حضرت ابراهیم (ع) در بازتعریف این ارتباط در قالب «عهد الهی» متمرکز است. در این چارچوب، تحول مفهومی عهد از یک مناسک آیینی در جوامع چندخدایی به یک پیمان دوسویه مبتنی بر ایمان و وفاداری در سنت یکتاپرستانه مورد تحلیل قرار می‌گیرد. مقاله با بررسی سه عهد اصلی میان خدا و ابراهیم در کتاب پیدایش، نشان می‌دهد که این عهدها چگونه هویت دینی و فرهنگی بنی‌اسرائیل را شکل داده و مفاهیم توحید، مسئولیت اخلاقی، و ارتباط شخصی با خداوند را تثبیت نموده‌اند. همچنین، با رویکردی تطبیقی، به انعکاس این تحول در مسیحیت و اسلام نیز اشاره شده و نقش ابراهیم به‌عنوان بنیان‌گذار سنت معنوی مشترک در ادیان ابراهیمی برجسته می‌شود. تحلیل حاضر با تکیه بر متون مقدس، تفسیرهای یهودی و منابع تاریخی-الهیاتی، تبیینی نظام‌مند از نحوه شکل‌گیری یک الگوی نوین رابطه الهی-انسانی در اندیشه دینی یهودی ارائه می‌دهد.