فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مرگ همواره یکی از موضوعات محوری تفکر انسانی بوده و ذهن انسان را به‌طور پیوسته به خود مشغول داشته است. در پاسخ به این پدیده نهایی و گریزناپذیر، جوامع بشری مجموعه‌ای گسترده از آداب و باورها را شکل داده‌اند که به تدریج تبدیل به یکی از مهم‌ترین آیین‌های تشرف در تاریخ فرهنگ و تمدن بشری گردیده است. اصطلاح «رازآموزی» یا «تشرف» به مجموعه مناسک و آموزه‌هایی اطلاق می‌شود که نمایانگر بازتکرار کهن‌الگوهای ذهنی یک جامعه خاص است و فرآیندی را سبب می‌شود که در نهایت تغییرات بنیادینی در ابعاد جسمانی، فرهنگی، دینی و اجتماعی فرد شرکت‌کننده پدید می‌آورد.  این پژوهش با روشی توصیفی-تحلیلی و با استناد به داده‌های استخراج شده از دو منبع دینی برجسته زرتشتی، یعنی هادخت‌نسک و بندهش، به بررسی موضوع پرداخته است. نتایج حاصل نشان می‌دهد که مراحل سه‌گانه «جدایی»، «گذار» و «بازپیوند» که در آیین‌های تشرف مختلف جهان به‌وضوح قابل شناسایی است، در مناسک مرگ زرتشتی نیز وجود دارد و تنها تفاوت‌های اندکی در اجرای آن مشاهده می‌شود. بر این اساس، می‌توان این سه مرحله را بر اساس آداب زرتشتی به‌صورت منظم دسته‌بندی و تحلیل کرد.