هوش مصنوعی، اخلاق فضیلت و شکوفایی انسان
نویسندگان
1 دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 گروه ادیان، عرفان اسلامی و علوم سیاسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی
doi
https://handle.test.datacite.org/10.83078/jrs.2025.1222579چکیده
در جهان شبکهای قرن بیست و یکم، هوش مصنوعی (AI) در بسیاری از ابعاد وجودی و زیستی انسان نفوذ فزایندهای پیدا کرده است. چنین فنآوریهای نوظهوری موجب تغییرات فنی-اجتماعی پیچیده و غیرقابل پیشبینی شده است. این تحولات، عدم قطعیتهای عملی و شرایط ناشفافی را به وجود آورده و انسان را با چالشهای اخلاقی زیادی مواجه ساخته است. برای رفع نگرانیهای اخلاقی به رویکرد اخلاقی منعطفی نیاز است که بتواند در سراسر مرزهای انضباطی، ملی، فرهنگی و سایر مرزها کشش پیدا کند، طوری که با پوششدهی شکافهای جهانی برای فنآوریِ نوظهوری از جمله هوش مصنوعی اعمال شود و عملکرد انسان را هدایت کند. با درک اهمیت موضوع، در نوشتار حاضر، اهداف هوش مصنوعی و دیدگاههای فلسفی در اخلاق فنآوری تبیین شدهاند. علاوه بر این، مقایسهی اخلاق فضیلت با اخلاقهای اصولگرا و نحوه زندگی خوب با این رویکرد، همچنین، چالشهای اخلاقی رباتهای اجتماعی و اخلاق این رباتها مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که در این چشم انداز اخلاقی سیال، آنچه که نیاز هست، اخلاقی است که بر حضور عوامل انسانی انعطافپذیر، فهیم و عملاً خردمند متکی باشد. اخلاق فضیلت میتواند اخلاق فنآوریهای نوظهور را روشن کند و راهنمای زندگی خوب در عصر هوش مصنوعی باشد.