هوش مصنوعی، اخلاق فضیلت و شکوفایی انسان

نویسندگان

1 دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 گروه ادیان، عرفان اسلامی و علوم سیاسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی

doi
https://handle.test.datacite.org/10.83078/jrs.2025.1222579
چکیده

در جهان شبکه­ای قرن بیست و یکم، هوش مصنوعی (AI) در بسیاری از ابعاد وجودی و زیستی انسان نفوذ فزاینده­­ای پیدا کرده است. چنین فن­آوری­های نوظهوری موجب تغییرات فنی-اجتماعی پیچیده و غیرقابل پیش­بینی شده است. این تحولات، عدم قطعیت‌های عملی و شرایط ناشفافی را به وجود آورده و انسان را با چالش­های اخلاقی زیادی مواجه ساخته است. برای رفع نگرانی­های اخلاقی به رویکرد اخلاقی منعطفی نیاز است که بتواند در سراسر مرزهای انضباطی، ملی، فرهنگی و سایر مرزها کشش پیدا کند، طوری که با پوشش­دهی شکاف­های جهانی برای فن­آوری­ِ نوظهوری از جمله هوش مصنوعی اعمال شود و عملکرد انسان را هدایت کند. با درک اهمیت موضوع، در نوشتار حاضر، اهداف هوش مصنوعی و دیدگاه­های فلسفی در اخلاق فن­آوری تبیین شده­اند. علاوه بر این، مقایسه­ی اخلاق فضیلت با اخلاق­های اصولگرا و نحوه زندگی خوب با این رویکرد، همچنین، چالش­های اخلاقی ربات­های اجتماعی و اخلاق این ربات­ها مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که در این چشم انداز اخلاقی سیال، آنچه که نیاز هست، اخلاقی است که بر حضور عوامل انسانی انعطاف­پذیر، فهیم و عملاً خردمند متکی باشد. اخلاق فضیلت می‌تواند اخلاق فن­آوری­های نوظهور را روشن کند و راهنمای زندگی خوب در عصر هوش مصنوعی باشد.