بازشناخت ریشه‏های سلَفی‏گری در پیوند با اختلالات روانی و شخصیتی، با تأکید بر اهمیت خودزندگی‏نوشت‏ها در پژوهش‏های علوم انسانی با رویکرد میان‏رشته‎ای؛ براساس خودزندگی‏نامة آکادمیک دکتر مژگان بیتانه

نویسندگان

1 سازمان اسناد و کتابخانه ملی

doi
چکیده

امروزه مطالعات زندگی‏نگاری در دنیا، عرصه‏ای گسترده در پژوهش‏های بین‏رشته‏ای در زمینه‏های مختلف علوم انسانی و اجتماعی، نظیر مردم‏شناسی، قوم‏نگاری‏، روان‎شناسی و جامعه‎شناسی، در شاخه‎هایی نظیر مطالعات زنان و جنسیت، مطالعات فرهنگی، مطالعات استعماری و پسااستعمارگرایی، و حتی علوم زیستی گشوده است. دکتر مژگان بیتانه در اثری که می‏توان آن را از انواع موفق خودزندگی‏نوشت‏های‏ آکادمیک ایرانی خواند، به شرح سرگذشت خود به شیوه‏ای درس‏آموز و جذاب، از ورود به دانشگاه و سپس ازدواج با جوانی آراسته و دین‏دار از خانواده‏ای فرهیخته می‏پردازد و آن را با روایت پُرتلاطم ادامه‏تحصیل، فرزندآوری و فرزندپروری، عزیمت به خارج از کشور و تغییر مذهب همسر و پیوستن وی به گروه‏های افراطی‏ و فرقة وهابیت تا طلاق و دوری اجباری از پسرش ادامه می‏دهد. بیتانه ضمن شرح جزئیات پُرپیچ‏وخم این زندگی، به طور ضمنی به مفهوم‏سازی دانش و تجارب آکادمیک خود دربارة اختلال وسواس فکری‏عملی، و اختلالات همبود آن نظیر افسردگی و اضطراب همسرش پرداخته است. مقالة پیش‏ رو با تکیه بر ضرورت درک اهمیت رویکردهای میان‏رشته‏ای در مطالعات خودزندگی‏نگاری در ایران، و ‏با هدف بازشناخت نقش مؤلفه‏های شخصیتی و اختلالات روانی به منزلة یکی از زمینه‏های اساسی گرایش به خشونت‏ورزی دینی، به تعیین ریشه‏های باورمندی مسلک‏های افراط‏گرایانه و اختلالات شخصیتی و فهم زمینه‏های مشترک این هر دو اختلال نظر دارد.