فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با رویکرد تطبیقی به تحلیل نسبت «توبه» در فقه اسلامی و «اعتراف» در مسیحیت به‌عنوان دو سازوکار بازگشت و اصلاح رفتاری انسان خطاکار می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد هر دو سنت، فرایند بازگشت را متشکل از پشیمانی درونی، اقرار زبانی و التزام به اصلاح عملی می‌دانند؛ بااین‌حال، در جایگاه نهاد دینی، در قلمرو آثار حقوقی و در نقش واسطه‌گری روحانی، تفاوت‌های ساختاری قابل‌توجهی وجود دارد. در فقه اسلامیِ امامیه و اهل‌سنت، توبه عملی عبادی ـ حقوقی است که می‌تواند به سقوط یا تخفیف حدود و تعزیرات در شرایط معین منجر شود و درعین‌حال واجد کارکرد اخلاقی ـ اجتماعی باشد. در مقابل، اعتراف در مسیحیت، به‌ویژه در سنت کاتولیک و ارتدوکس، ماهیتی آیینی و کلیسایی دارد و با «قدرت کلیدها» و نقش کشیش در اعلان آمرزش پیوند می‌یابد. بررسی منابع اصیل اسلامی و مسیحی و ادبیات معاصر نشان می‌دهد که مقایسه این دو نظام می‌تواند الگویی برای تبیین «بازگشتِ مسئولانه» و نیز الهام‌بخش سیاست‌گذاری‌های کیفری ـ ترمیمی باشد.