شناسایی مؤلفه‌های اثربخشی جانشین‌پروری در راستای تحقق دانشگاه نسل چهارم

doi
چکیده

در عصر جهانی شدن و بین‌المللی شدن سازمان‌ها، همراه با تحولات سریع در علم و فناوری، دانشگاه‌های نسل چهارم نقش کلیدی در توسعه اقتصادی-اجتماعی و بهبود رقابت‌پذیری منطقه‌ای دارند. یکی از چالش‌های اساسی این دانشگاه‌ها، فقدان الگوی بومی جانشین‌پروری متناسب با نیازهای سازمانی برای جذب و حفظ استعدادها در پست‌های کلیدی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های اثربخشی جانشین‌پروری در راستای تحقق دانشگاه نسل چهارم انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و در قالب پارادایم تفسیری مبتنی بر راهبرد تحلیل مضمون صورت گرفته است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ده نفر از خبرگان دانشگاهی که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند، گردآوری شد. برای اعتبارسنجی الگو از دو راهبرد بازبینی خارجی و تکثرگرایی استفاده شد. تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی 4 مضمون فراگیر و 29 مضمون سازمان‌دهنده شد. مضامین فراگیر شامل: شایستگی‌های فردی (مسئولیت‌پذیری، مشارکت و همکاری، توسعه فعالانه اقتصادی و اجتماعی، اعتمادبه‌نفس، انتقادپذیری، معنویت، قانون‌گرایی، نوآوری، کارآفرینی)؛ شایستگی‌های حرفه‌ای (دانش، نگرش، مهارت، توانایی‌های حرفه‌ای)؛ مهارت‌های تخصصی (مهارت‌های مدیریتی، دانش عمومی، تحقیق و توسعه)؛ و مدیریت استعداد (تعیین خط مشی‌ها و روش‌های جانشین‌پروری، یادگیری مستمر، شناسایی و جذب، توانمندسازی و آموزش، حفظ و نگهداشت، ارزیابی مستمر، تعریف مهارت‌های لازم، بهره‌گیری از دانش، استعدادیابی و شایسته‌گزینی، تشکیل خزانه استعداد، آموزش مسئولیت اجتماعی) می‌باشند. این پژوهش با ارائه چارچوبی جامع برای اثربخشی جانشین‌پروری می‌تواند به بهبود عملکرد و تحقق اهداف دانشگاه‌های نسل چهارم کمک کند .