تحلیل زمانی-فضایی-همدیدی خشکسالی هواشناسی در استان کردستان
نویسندگان
1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران.
2 دانشیار گروه اقلیم شناسی، دانشکده علوم جغرافیایی - دانشگاه خوارزمی - تهران.
3 سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح
doi
چکیده
استان کردستان یکی از مناطق در معرض خشکسالی در غرب ایران است و از آنجا که این مخاطره¬ی خزنده و نامحسوس بخش زیادی از اراضی استان را تهدید می¬کند، مطالعه خشکسالی در آن دارای اهمیت بسیار زیادی است. بر همین اساس، تحقیق حاضر با هدف ارزیابی زمانی–فضایی خشکسالی در استان کردستان و الگوهای سینوپتیکی مؤثر بر آن در بازه زمانی 1990 تا 2019 به انجام رسیده است. در این راستا، از دادههای شبکهای ERA5 پایگاه ECMWF و همچنین 9 ایستگاه سینوپتیک استان و نیز شاخص استانداردشده بارش (SPI) بهمنظور پایش خشکسالیهای ماهانه و سالانه بهره گرفته شده است. مطابق نتایج، غالباً وضعیت خشکسالی یا ترسالی خفیف در این بازه حکمفرما بوده است و در سه سال 1999، 2000 و 2008 خشکسالی¬های شدیدی رخ داده است. همچنین، خشکسالی در منطقه در دورههای مختلف دارای روند متناوبی بوده اما عموماً نواحی شرقی استان متحمل خشکسالیهای بیشتری نسبت به نواحی غربی بودهاند. تحلیل الگوهای سینوپتیکی حاکی از تأثیر بالای سامانههای برونحارهای و تضعیف/تقویت آنها در مرزهای غربی کشور بر وقوع شرایط خشکی در استان بوده است. نتایج تحقیق حاضر میتواند خصوصیات زمانی- فضایی خشکسالی در استان کردستان را برجسته نموده و به توسعه ابزارهای پیشبینی و اتخاذ اقدامات مقابله با خشکسالی کمک کند.
