تحلیل و ارزیابی توان‌های ژئوتوریسم منطقۀ تنگ تکاب براساس مدل‌های پریرا و رینارد

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه فرهنگیان

doi
چکیده

امروزه ژئوتوریسم به عنوان گرایشی نوین در صنعت توریسم و بخصوص اکوتوریسم علاوه بر نقشی که در شناخت و تبیین علوم زمین دارد موجب توسعۀ توریستی یک منطقه نیز خواهد شد. هدف از پژوهش حاضر قابلیت‌سنجی توانمندی‌های ژئوتوریستی منطقه تنگ تکاب با بهره‌گیری از دو روش پریرا و رینارد می‌باشد. به همین منظور ابتدا از طریق بررسی نقشه‌های توپوگرافی50000/1 و زمین‌شناسی 100000/1 و بازدیدهای میدانی، نسبت به شناسایی دقیق منطقه اقدام شد. سپس نقشه پراکندگی و موقعیت ژئوسایت‌ها در طیف ارتفاعی مختلف در نرم‌افزار ArcGis10/4 تهیه گردید. در نهایت ارزش‌گذاری قابلیت‌های ژئوتوریستی منطقه براساس مدل‌های مورد استفاده انجام گرفت. بر اساس نتایج حاصل از مدل پریرا و از نگاه عیار ژئومورفولوژیکی و در دو ارزش علمی و دید، محدودۀ کلی تنگ تکاب به‌ترتیب با کسب امتیاز 89/3 و 2/3 بیشترین جاذبه را دارد. همچنین از بعد عیار مدیریتی مدل پریرا و در ارزش‌های حفاظت و کاربری، پلاژ، نیروگاه و دریاچه سد به ترتیب با کسب امتیاز 60/1 و 35/6 بیشترین امتیاز را در بین ژئوسایت‌ها به خود اختصاص داده‌اند. از طرفی بر اساس مدل رینارد و از منظر جایگاه علمی، محدوده تنگ تکاب و رودخانه مارون به ترتیب با کسب امتیاز 10/3 و 9/2 و از بعد ارزش افزوده نیز روستاهای واقع در تنگ امتیاز بالایی (24/7) را در بین سایر ژئوسایت‌ها کسب کرده‌اند. بر همین اساس محدوده کلی تنگ تکاب نیز با ترکیبی از ارزش‌های افزوده که کلیت پدیده‌های واقع در آن را در بر می‌گیرد امتیاز بالایی(07/7) را به خود اختصاص می‌دهد. بر اساس ارزش ترکیبی و شاخص‌های این ارزش، سازه سد مارون، نیروگاه و دریاچه سد بیشتر امتیاز (30/3) را در بین سایر ژئوسایت‌ها کسب می‌کند. نتایج این پژوهش ضمن رتبه‌بندی جاذبه‌های ژئوتوریستی منطقه، می‌تواند مسئولان را در اولویت‌بندی سرمایه‌گذاری برروی ژئوسایت‌ها به منظور جذب گردشگران بیشتر یاری کند.