تحلیل شاخص‌های توسعه سرزمینی با نگاهی به نقش تقسیمات کشوری مورد مطالعه: استان خراسان جنوبی

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، واحد علوم تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، واحد یادگار امام(ره);- شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

توسعه امری پیچیده و چندبعدی است. توسعه و توسعه‌یافتگی از جمله مباحثی است که همواره ذهن سیاست‌گذاران و برنامه ریزان را به خود مشغول داشته است. هدف اصلی توسعه، حذف نابرابری‌هاست و بهترین مفهوم توسعه، رشد همراه با عدالت اجتماعی می‌باشد. توسعه به مفهوم تداوم رشد اقتصادی، رشد سریع و ممتد سرانه واقعی، همگام با پیشرفت جامعه است. ازاین‌رو هدف از انجام این پژوهش، سنجش توسعه‌یافتگی در توسعه سرزمینی استان خراسان جنوبی می‌باشد. روش تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت، توصیفی و پیمایشی و نیز از نوع تحلیلی است که حجم نمونه آن بر اساس فرمول کوکران 200 نفر به‌دست‌آمده است. نتایج بیانگر آن است که در سطح اطمینان 95 درصد رابطه معناداری بین مؤلفه‌های موردمطالعه وجود دارد. همچنین نتایج حاکی از آن است که تقسمیات اداری-سیاسی جدید نقشی در بهبود شاخص‌های توسعه داشته‌اند همچنین شهرستان‌های بیرجند، درمیان، قائنات، بشرویه به لحاظ ساختارهای توسعه‌یافتگی در رتبه اول قرار دارند. تغیرهای جغرافیایی و نهادی به‌مراتب سهم بیشتری در مقایسه با سایر متغیرها در تبیین متغیر توسعه‌یافتگی دارند، بگونه‌ای که یک واحد تغییر در انحراف معیار متغیرهای جغرافیایی و نهادی، باعث می شود تا انحراف معیار متغیر وابسته (توسعه‌یافتگی سرزمینی) به اندازه 43 و 59 درصد تغییر کند.