تبیین تغییر کاربری زمین پایدار با میانجی گری میان دوگانه قدرت- منفعت عمومی(مورد پژوهی: پروانه های صادره و مصوبات کمیسیون ماده پنج تهران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

تقریباً در هیچ یک از نظریه‌های برنامه‌ریزی یا به قدر کفایت، طیف کامل و پیچیدگی برنامه‌ریزی عملی کاربری زمین را توصیف نمی‌کنند. عوامل منفی موثر بر رشد شهرها عبارت است از قیمت زمین در کلانشهرها از ضریب افزایش قیمت سایر کالاها سریعتر رشد کرده و مشکل دستیابی به زمین را تشدید کرده است. این پژوهش به دنبال ارائه مدل مطلوب تغییر کاربری زمین در کمیسیون ماده 5 می­باشد. به لحاظ روش شناسی در این پژوهش از طرح همسوسازی در ذیل پژوهش­های ترکیبی استفاده شده است. این پژوهش با اتخاذ رویکرد واقع‎گرایانه، از استراتژی پس‌کاوی استفاده می‎کند. در مدل اندازه گیری امتیاز شاخص (t) خوشبختانه معناداری تمام شاخص ها تایید شده و آماده محاسبات ضریب همبستگی و انحراف معیار می باشند. در اینجا شاخص های منافع قدرت امتیاز 3.403 را بدست آورده که امتیاز قابل قبولی است، شاخص های منفعت عمومی امتیاز 5.405 را به بار آورده که مقدار بسیار خوبی است. همچنین شاخص های توسعه پایدار نیز با امتیاز 6.085 به خوبی تایید شده است. در مدل نهایی تحقیق، شاخص های معیار توسعه پایدار که شامل (1) اصلاح قانون درآمد پایدار شهرداریها، (2) توزیع متعادل کاربری ها، (3) تحقق مفهوم حق به شهر از منظر پایداری، (4) میانجی گری منافع و جلوگیری از ضررها و (5) تعادل قیمت زمین می شوند، به دنبال ایفای نقش تعادل بخش و میانجی گری میان سایر شاخص هایی است که از یک سو نیم نگاهی به تضمین منافع صاحبان قدرت و سرمایه دارد و از سویی دیگر نگاه عمیق خود را بر منفعت عموم مردم دوخته است.