توسعه دیپلماسی شهری بهعنوان ابزاری برای حکمروایی پایدار در کلانشهرها نمونه موردی کلانشهر تهران
نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
2 استادیار گروه شهرسازی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه شهرسازی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
doi
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی توسعه دیپلماسی شهری بهعنوان ابزاری برای دستیابی به حکمروایی پایدار در کلانشهر تهران انجام شده است. تهران، با جمعیتی بیش از ۸ میلیون نفر و چالشهایی نظیر آلودگی هوا، ترافیک، مدیریت ناکارآمد پسماند، و نابرابریهای اجتماعی-اقتصادی، نیازمند رویکردهای نوین برای مدیریت پایدار است. دیپلماسی شهری با تقویت همکاریهای بینالمللی، مانند عضویت در شبکههای جهانی (UCLG و C40)، عقد پیمانهای خواهرخواندگی، و بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال، میتواند به حل این چالشها کمک کند. این مطالعه با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و تحلیل عاملی اکتشافی، ۵۰ شاخص کلیدی در پنج دسته (دیپلماسی شهری، حکمروایی پایدار، تلفیق دیپلماسی و حکمروایی، نهادی و مدیریتی، اجتماعی و فرهنگی، و زیستمحیطی) را بررسی کرده است. یافتهها نشان میدهند که تهران در زمینه دیپلماسی دیجیتال و شبکهسازی بینالمللی عملکرد نسبتاً خوبی دارد، اما در بهرهوری پروژهها و توزیع عادلانه خدمات با چالشهایی مواجه است. تحلیل عاملی سه عامل اصلی را شناسایی کرد: دیپلماسی فعال و همکاریهای بینالمللی، پایداری زیستمحیطی و بهرهوری شهری، و مشارکت اجتماعی و شفافیت. این پژوهش پیشنهاد میکند که تهران با تمرکز بر تقویت شبکهسازی جهانی، ارتقای ظرفیتهای محلی، و افزایش مشارکت شهروندان، میتواند دیپلماسی شهری را بهعنوان ابزاری کلیدی برای دستیابی به حکمروایی پایدار به کار گیرد. موانعی نظیر کمبود ظرفیت نهادی و محدودیتهای سیاسی نیازمند توجه ویژه هستند تا تهران بهعنوان یک کلانشهر جهانی پایدار معرفی شود.
