تحلیل نابرابری‌های جغرافیایی در دسترسی به خدمات سلامت دیجیتال و متاورس در کلان‌شهر تهران

نویسندگان

1 گروه جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ايران، نویسنده مسؤل

2 گروه جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ايران

3 گروه جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ايران

4 گروه ریاضی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ايران

doi
چکیده

پژوهش حاضر به تحلیل نابرابری‌های جغرافیایی در دسترسی به خدمات سلامت دیجیتال و فناوری نوظهور متاورس در کلان‌شهر تهران می‌پردازد. سلامت دیجیتال شامل خدماتی چون تله‌مدیسین، پرونده الکترونیک سلامت و اپلیکیشن‌های پایش، و متاورس به‌عنوان بستری برای تعاملات مجازی و آموزش سلامت، ظرفیت‌های مهمی برای ارتقای عدالت سلامت دارند. با این حال، یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد تفاوت‌های زیرساختی، اقتصادی و سطح سواد دیجیتال میان مناطق ۲۲گانه تهران، موجب تمرکز خدمات در مناطق شمالی و محرومیت مناطق جنوبی و شرقی شده است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و ترکیبی (کمی و کیفی) بوده و داده‌ها از طریق پرسشنامه و مصاحبه با ذی‌نفعان گردآوری شد. تحلیل‌های کیفی و مدل‌یابی معادلات ساختاری (PLS-SEM) نشان داد که نابرابری‌های جغرافیایی، علاوه بر محدود کردن دسترسی، پیامدهایی چون افزایش شکاف اجتماعی، کاهش اعتماد عمومی و هزینه‌های بالاتر درمان در مناطق محروم را به دنبال دارد. نتایج بر ضرورت سیاست‌گذاری عادلانه، توسعه زیرساخت‌های دیجیتال بومی و ارتقای سواد سلامت دیجیتال به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار تأکید می‌کند.