معرفی و متن‌شناسی نسخۀ خطی بدایع الانشاء مولانا یوسفی هروی

نویسندگان

1 مدرس پردیس فرهنگیان شهید رجایی قزوین

doi
چکیده

تلاش برای احیای آثار مکتوب گذشته، امری ضروری است؛ زیرا حفظ فرهنگ و ادب هر جامعه در گرو حفظ آثاری است که در پویایی و استحکام فرهنگ آن جامعه، سهم داشته‌اند. باب ترسل و انشاء را می‌توان یکی از انواع مهم نثر ادبی دانست که در تاریخ ادب زبان و ادب پارسی، سابقه‌‌‌‌‌ای طولانی دارد. نسخۀ ‌خطی بدایع الانشاء نمونۀ‌ شاخص و برجسته‌ای از این فن شریف است که به قلم مولانا یوسفی هروی (940ق) با نثری فنی و مصنوع نوشته شده است. این اثر، مجموعه‌ای از ترسلات است که با 378 شماره از یکدیگر تفکیک شده و مؤلف آن را به‌‌قصد تعلیمِ فنِ ترسل و انشاء برحسب طبقات مردم، در سه قسم نوشته است. هدف این پژوهش، معرفی، توصیف و تحلیل ساختاری نسخه، بیان ویژگی‌های زبانی، ارزش‌های ادبی، دینی و تاریخی است. از بدایع الانشاء حدود هفده نسخۀ خطی در کتابخانه‌های ایران موجود است. در این پژوهش، استنساخ و معرفی کتاب بر اساس قدیمی‌ترین و کامل‌ترین نسخه، که متعلق به کتابخانۀ ملک است، انجام گرفته است.