پژوهشی در احوال و آثار عبداللطیف عباسی بنیروی گجراتی و شرح حدیقۀ او موسوم به لطایف الحدایق
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه قم
doi
چکیده
از میان شروح متنوعی که در هند بر حدیقة الحقیقۀ سنایی نگاشته شده، شرح عبداللطیف عباسی گجراتی، ادیب و فاضل نیمۀ نخست سدۀ یازدهم از شروح ماقبل و مابعدش قابل اعتناتر است؛ زیرا وی هم نسخۀ قابل قبولی از حدیقه، تصحیح و فراهم کرد و هم ابیات مشکل آن را شرح داد. کتاب لطایف الحدایق که دربردارندۀ شرح موصوف است، به اذعان سناییشناسان معاصر، بهترین و کاملترین و اصیلترین شرحی است که تا حال بر حدیقه نوشته شده است. عباسی در تصحیح حدیقه از نسخ قدیم آن بهره برد و در شرح غوامض و پردهگشایی از رموز آن از سایر متون از جمله تحقیقات خود بر مثنوی و نیز فرهنگها و آثار معتبر استفاده کرد. ضمن اینکه از برخی آداب و رسوم و واژههای رایج در غزنین هم بهره برد. به همین سبب، شرح حدیقۀ او موسوم به لطایف الحدایق، هنوز جزو بهترین شروح حدیقه و الگوهای تصحیح و شرح متون در سدههای گذشته محسوب میشود. افسوس که این اثر نفیس کمتر مورد استفادۀ فارسیزبانان و سناییپژوهان قرار گرفته و تا حد زیادی مغفول مانده است.