ارائه مدلی برای ارزیابی عملکرد مدیران توزیع برق در حوزه مدیریت دارایی‌های فیزیکی با استفاده از شبکه های دو مرحله ای تحلیل پوششی داده ها ( مطالعه موردی: شرکت توزیع برق فارس)

نویسندگان

1 گروه مدیریت صنعتی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

2 گروه ریاضی کاربردی، دانشکده علوم پایه، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

3 گروه مهندسی صنایع, واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

4 گروه ریاضی ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

doi
چکیده

ارزیابی عملکرد یکی از مؤلفه‌های کلیدی در تصمیم‌گیری مدیریتی و اقتصادی است و نقش مهمی در تحلیل بهره‌وری سازمان‌ها دارد. به‌ویژه در شرایط محدودیت منابع، سنجش کارایی واحدهای اجرایی برای بهبود مدیریت دارایی‌های فیزیکی اهمیت فزاینده‌ای یافته است. هدف این پژوهش، ارائه مدلی برای ارزیابی عملکرد مدیریت‌های توزیع برق در حوزه مدیریت دارایی‌های فیزیکی است. این مدل با استفاده از شبکه‌های دو مرحله‌ای تحلیل پوششی داده‌ها و با درنظرگیری پارامترهای مطلوب و نامطلوب طراحی شده و مطالعه موردی آن بر روی شرکت توزیع برق فارس انجام گرفته است. در این راستا، از مدل‌های تحلیل پوششی داده‌ها (DEA) و تحلیل پوششی داده‌ها با خروجی‌های نامطلوب (DEA-R) در ساختار دو مرحله‌ای استفاده شده است. این مدل‌ها در چارچوب غیرشعاعی و با فرض بازده ثابت نسبت به مقیاس توسعه یافته‌اند. به‌منظور ساخت مدل، از برنامه‌ریزی خطی چندهدفه برای پوشش خروجی‌های مطلوب و نامطلوب بهره گرفته شده است. ابزار مدل‌سازی امکان ارزیابی دقیق‌تر عملکرد واحدها با لحاظ اثرات منفی برخی خروجی‌ها را فراهم می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که مدل پیشنهادی توانایی شناسایی واحدهای کارا و ناکارا را در زمینه مدیریت دارایی‌های فیزیکی دارد. همچنین خروجی‌های نامطلوب نقش مهمی در تفکیک عملکرد واقعی واحدهای اجرایی ایفا می‌کنند. در پایان پیشنهاد می‌شود سازمان‌های خدمات‌رسان با استفاده از این چارچوب، به بهینه‌سازی استفاده از منابع فیزیکی خود بپردازند. همچنین توسعه مدل‌های مشابه در سایر بخش‌های زیرساختی می‌تواند گامی مؤثر در ارتقاء بهره‌وری کل باشد. یافته‌ها به وضوح نشان می‌دهد که غفلت از خروجی‌های نامطلوب (مانند کالای اسقاط و راکد) می‌تواند منجر به ارزیابی نادرست و خوشبینانه از عملکرد واحدها شود.