واکاوی انگیزه های اثرگذار بر تمایل به مهاجرت دانش آموزان سمپاد و ارائه الگوی مطلوب جهت جلوگیری از مهاجرت آنان
نویسندگان
1 گروه علمی حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران
2 گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
3 گروه مدیریت، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران
doi
چکیده
این پژوهش با هدف واکاوی انگیزههای مؤثر بر تمایل به مهاجرت دانشآموزان سمپاد و ارائه الگویی برای جلوگیری از مهاجرت آنان انجام شده است. مطالعه حاضر از نظر هستیشناسی در چارچوب پارادایم تفسیری، به لحاظ روششناسی کیفی و مبتنی بر نظریه دادهبنیاد، و از حیث هدف، کاربردی است. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۶ نفر از خبرگان حوزههای مدیریت آموزشی، جامعهشناسی، روانشناسی و مدیران اجرایی آموزشوپرورش استان آذربایجان شرقی گردآوری شد. مشارکتکنندگان به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. دادهها با روش تحلیل محتوای تلخیصی در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند.یافتهها نشان دادند که عوامل علّی مانند کیفیت پایین نظام آموزشی، ناکارآمدي نظام نوآوری، مشکلات و موانع جذب و نگهداری نخبگان نقش محوری در شکلگیری تمایل به مهاجرت دارند. همچنین، شرایط مداخله گر مانند کیفیت مطلوب نظام آموزش در خارج از کشور تشدید کننده مهاجرت دانش آموزان بودند. شرایط زمینهای شامل ضعف زیرساختها، نابرابریهای اجتماعی و فرهنگی، و شرایط مداخلهای همچون آزادیهای فردی و کیفیت بالای آموزش در خارج، این تمایل را تشدید میکنند. در نهایت، الگویی پارادایمی ارائه شد که راهبردهایی چون تقویت حمایت از نخبگان، بهبود شرایط شغلی و علمی، و ارتباط مؤثر دانشگاه با جامعه را برای کاهش مهاجرت پیشنهاد میدهد.
