الزامات حکمرانی سبز در دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر دیدگاه متخصصان

نویسندگان

1 دانشیار مدیریت آموزشی ، گروه علوم تربیتی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 دانشیار مطالعات برنامه درسی، گروه مطالعات تربیتی و برنامه درسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران.

4 - دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علمی حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل الزامات حکمرانی سبز در دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر دیدگاه متخصصان، انجام گرفت. در این مطالعه، با اتخاذ رویکردی کیفی و به‌کارگیری روش تحلیل مضمون، تلاش شد ابعاد مفهومی و ساختاری حکمرانی سبز در بستر دانشگاه آزاد اسلامی واکاوی شود. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۲ نفر از متخصصان حوزه‌های سیاست‌گذاری آموزش عالی، مدیریت منابع انسانی، و محیط‌زیست بودند که به‌صورت هدفمند و با رویکرد ملاک‌محور انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با بهره‌گیری از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. برای اعتباربخشی به فرایند پژوهش، از ملاک‌های اعتبار، قابلیت انتقال، اتکاپذیری و تأییدپذیری لینکلن و گوبا بهره گرفته شد. یافته‌ها در قالب پنج مضمون فراگیر شامل: ۱) سیاست‌گذاری و راهبری سبز، ۲) حکمرانی شبکه‌ای در نظام آموزش عالی، ۳) بازتعریف رسالت دانشگاه در عصر بحران‌های زیست‌محیطی، ۴) فناوری و زیرساخت‌های هوشمند در حکمرانی سبز، و ۵) ظرفیت‌سازی و توانمندسازی سازمانی برای حکمرانی سبز سازمان‌دهی شد. هر یک از این مضامین، با زیرمجموعه‌ای از کدهای محوری، ابعاد مختلف حکمرانی سبز را در دانشگاه آزاد اسلامی نمایان ساختند. نتایج این پژوهش می‌تواند به‌مثابه الگویی مفهومی برای سیاست‌گذاران و مدیران آموزش عالی، در جهت تقویت حکمرانی محیط‌زیستی و پایداری سازمانی، به کار رود.